وحدت ملی؛ خط مقدم دفاع از ایران در میدان نبرد شناختی
در برهههایی از تاریخ، وحدت از یک فضیلت اخلاقی فراتر میرود و به ضرورتی ملی و راهبردی بدل میشود. ایران امروز دقیقاً در چنین نقطهای ایستاده است؛ جایی که انسجام اجتماعی شرط بقای یک نظام سیاسی و تداوم حیات تمدنی یک ملت محسوب میشود. پیام اخیر رهبر معظم انقلاب اسلامی که بر اصرار بر وحدت کلمه و اتحاد مقدس بهعنوان اصولیترین امور این برهه تأکید داشته، ناظر به همین واقعیت عینی است. این نگاه، اتحاد را اصلی بنیادین برای حفظ عزت، استقلال و امنیت کشور تعریف میکند.
اتحاد مقدس یعنی جامعه در مسائل اساسی دچار چندپارگی نشود؛ یعنی اختلاف سلیقه جای دشمنشناسی را نگیرد و نقد سازنده به تخریب ویرانگر تبدیل نشود. رقابت سیاسی باید در چارچوبی حرکت کند که سرمایه ملی را به آتش نکشد. کشور ممکن است در بسیاری از مسائل دیدگاههای متفاوت و حتی متضاد داشته باشد، اما در برابر دشمن خارجی، در مسئله حفظ تمامیت ارضی، استقلال ملی، امنیت کشور و عزت ایران، باید خطوط مشترکی تعریف شود که همه ایرانیان حول آن همدل و همصدا شوند. تجربه تاریخی به روشنی نشان داده که دشمن پیش از آنکه به قدرت نظامی یک ملت حمله کند، بر شکافهای درونی آن متمرکز میشود. اختلاف میان مردم و مسئولان، بیاعتمادی اجتماعی، منازعات جناحی و تخریب سرمایههای ملی، دقیقاً همان بسترهایی هستند که دشمن برای نفوذ و اعمال فشار از آنها بهره میبرد.
از همین منظر، وحدت ملی را باید بخشی از قدرت ملی تعریف کرد، نه یک توصیه اخلاقی صرف. هر اندازه جامعه منسجمتر باشد، هزینه فشار خارجی برای دشمن سنگینتر میشود و امکان تحمیل اراده بیگانه به طرز چشمگیری کاهش مییابد. این آموزهای است که هم از متن تاریخ سیاسی ایران و هم از تجربه کشورهای موفق در مواجهه با بحرانهای بزرگ قابل استخراج است. جامعهای که در لحظات سرنوشتساز، وحدت خود را حفظ کند، از درون شکستناپذیر میشود، هرچند دشمن از بیرون همه امکانات مادی و معنوی خود را به کار گرفته باشد.
البته اتحاد به معنای تعطیل کردن نقد نیست. اتفاقاً نقد مسئولانه و عالمانه یکی از پایههای سلامت هر جامعه پویایی به شمار میرود. جامعهای که هیچ نقدی در آن شنیده نشود، دیر یا زود گرفتار آسیبهای بزرگ و جبرانناپذیری خواهد شد. تفاوت اساسی در این است که نقد برای اصلاح باشد، نه برای فرسایش اعتماد عمومی؛ برای حل مسئله باشد، نه تولید تنش و بحران؛ برای تقویت مدیریت کشور باشد، نه تغذیه خوراک تبلیغاتی بنگاههای خبری دشمن. نقدی که از چارچوب عقلانیت و اخلاق خارج شود و به تخریب شخصیتها، زیر سؤال بردن نیات و تضعیف سرمایه اجتماعی بینجامد، نه تنها کمکی به بهبود اوضاع نمیکند، که دقیقاً در مسیر خواست دشمن حرکت میکند.
در این میان، برخی اظهارنظرهای نسنجیده و بیمبنا که گاه از سوی بعضی چهرههای مذهبی یا افرادی که خود را منتسب به حوزه علمیه میدانند مطرح میشود، نیازمند تأمل جدی و بازاندیشی عمیق است. هر سخنی که بدون سند معتبر، بدون شناخت دقیق از شرایط پیچیده کنونی و بدون توجه به پیامدهای اجتماعی آن مطرح شود، میتواند به جای خدمت به سرمایه اجتماعی، آسیبهای جبرانناپذیری بر پیکره جامعه وارد کند. سخنی که مردم را مقابل یکدیگر قرار دهد، مسئولان را بدون دلیل موجه تخریب کند یا در شرایط حساس، تردید و بدبینی ایجاد نماید، حتی اگر از زبان یک روحانی و با ادبیات دینی بیان شود، نه تنها در خدمت دین و انقلاب نیست، بلکه شکلی از بازی در زمین دشمن محسوب میشود. این رویکرد، شجاعت و انقلابیگری نیست؛ بیتوجهی به مصلحتسنجی و غفلت از وظیفه تاریخی در برابر ملت است.
روحانیت در طول تاریخ ایران، همواره بیشترین اثرگذاری را زمانی داشته که سخنشان از عقلانیت، تقوا، بصیرت و مسئولیت اجتماعی برخوردار بوده است. امروز نیز مردم از چهرههای ملبس به لباس مقدس روحانیت و منسوب به حوزه علمیه، بیش از هر چیز انتظار دارند که شایعات و شبهات دشمنساخته را تکرار نکنند، شایعه را به جای خبر ننشانند، اختلاف را دامن نزنند و از منبر و تریبون برای حل مسئله استفاده کنند. متأسفانه گاهی برخی سازهای ناکوک در هنگامهای که کشور در وضعیت جنگی تمامعیار قرار دارد و نیاز مبرم به آرامش و انسجام دارد، فضای جامعه را ملتهب میکنند. یک سخن نسنجیده میتواند بیش از دهها اقدام خصمانه دشمن، فضای روانی جامعه را متشنج کند و اعتماد عمومی را به چالش بکشد.
پیام اصلی اتحاد مقدس، دعوتی است به مراقبت از مرزهای همدلی ملی. این پیام میگوید اختلاف را به دشمنی تبدیل نکنیم؛ نقد را به تخریب نکشانیم؛ رقابت را به شکاف ملی تبدیل نکنیم و مهمتر از همه، اجازه ندهیم دشمن از اختلافات داخلی برای ضربه زدن به ایران استفاده کند. امروز ایران بیش از هر زمان دیگری به یک جبهه ملی منسجم نیاز دارد؛ جبههای که در آن مردم و مسئولان، نیروهای دفاعی، حوزه و دانشگاه، فعالان سیاسی و اقتصادی و همه دلسوزان ایران عزیز، با وجود تفاوتهای فکری و سلیقهای، حول منافع اساسی کشور کنار یکدیگر بایستند. این همان معنای واقعی وحدت است؛ وحدتی که نه چشم بر ضعفها میبندد و نه اجازه میدهد اختلافها، اصل ایران اسلامی را که امروز مورد هدف دشمنان قرار گرفته، به حاشیه ببرند.
اتحاد مقدس یعنی در برابر دشمن، نماینده مشت گرهکرده یک ملت متحد باشیم. ایران قدرتمند از جامعهای متفرق ساخته نمیشود. قدرت ایران از مردمی برمیآید که با وجود داشتن اختلاف سلیقه، دشمن مشترک را به درستی میشناسند؛ نقد میکنند اما کشور را تضعیف نمیکنند و در لحظات حساس، منافع ایران را بر موضوعات فرعی و منافع جناحی و شخصی مقدم میدارند. امروز هر سخنی که به انسجام ملی کمک کند، به قدرت ایران میافزاید و هر سخنی که در جامعه تولید دوقطبی کند و آن را متفرق و بیاعتماد سازد، آگاهانه یا ناآگاهانه، قدرت ملی را تضعیف خواهد کرد.
در شرایط کنونی، پیام اتحاد مقدس یک پیام ساده و عاطفی نیست؛ یک راهبرد هوشمندانه برای حفظ ایران در برابر پیچیدهترین و گستردهترین جنگ ترکیبی تاریخ است. دشمن امروز با وجود بسیج تمام امکانات مادی و رسانهای خود، در شکستن دیوار اتحاد ملی ناکام مانده است. این اتحاد ملی، بزرگترین مانع در برابر تحقق راهبرد دشمن برای فرسایش تدریجی نظام جمهوری اسلامی بوده و هست. مراقبت از این سرمایه عظیم، وظیفهای همگانی است که بر دوش همه آحاد ملت، از نخبگان سیاسی و فرهنگی گرفته تا هر شهروند عادی، سنگینی میکند. باید مراقب باشیم که تبدیل به پیادهنظام دشمن برای شکستن وحدت ملی نشویم. امروز با وجود جنگ ترکیبی دشمن علیه موجودیت ایران اسلامی، وحدت دیگر یک فضیلت اخلاقی نیست؛ خط مقدم دفاع از ایران و اسلام است و هرگونه غفلت از آن، بهمنزله عقبنشینی از این خط مقدم خواهد بود.
