سوریه در دام تجزیه؛ میدان رقابت ترکیه و اسرائیل و تولد مقاومت جدید
پس از سقوط خاندان اسد در دسامبر ۲۰۲۴ و روی کار آمدن دولت موقت احمد الشرع (جولانی)، سوریه نه به سوی دموکراسی و ثبات، بلکه به سمت فروپاشی ساختاری و تبدیل شدن به زمین بازی قدرتهای منطقهای و فرامنطقهای در حرکت است. این کشور، که یک قرن پیش قربانی توافق سایکس-پیکو بود، اکنون در آستانه «سایکس-پیکو ۲» قرار دارد؛ این بار نه با قلم و نقشهکشی استعماری، بلکه با حملات نظامی، تجاوزات مرزی و طرحهای توسعهطلبانه اسرائیل و ترکیه.
اسرائیل، با بهانه «حفاظت از دروزیها» در جنوب، در حال تثبیت حضور خود در سویدا و بلندیهای جولان است. مقامات اسرائیلی از جمله توماس باراک و اسرائیل کاتس صراحتاً اعلام کردهاند که مرزهای سایکس-پیکو برایشان بیمعناست و آمادهاند در هر نقطهای برای «امنیت خود» پیشروی کنند. این اقدامات، در کنار حمایت غربی از دولت جولانی — که عملاً ابزاری برای دورهگذر است — زمینه را برای تجزیه عملی سوریه فراهم میکند.
در مقابل، ترکیه با هدف تحقق رویای عثمانی جدید، در شمال سوریه حضوری عمیق دارد و از جولانی به عنوان نماینده منافع خود حمایت میکند. اما تضاد منافع آنکارا و تلآویو — یکی در جنوب و دیگری در شمال — سوریه را به جبههای جدید برای رقابت استراتژیک تبدیل کرده است. این رقابت، با وجود عضویت ترکیه در ناتو و روابط نزدیک آن با ترامپ، به نقطه انفجار نزدیک میشود؛ بهطوری که هاکان فیدان، وزیر خارجه ترکیه، اخیراً روابط تجاری و هوایی با اسرائیل را قطع کرده است.
دولت جولانی، که فاقد مشروعیت داخلی و بینالمللی است، نتوانسته حتی کنترل نسبی بر کل کشور داشته باشد. کردها در شمالشرق، دروزیها در جنوب و علویها در ساحل، هر کدام مناطق خودگردان خود را اداره میکنند. این وضعیت، سوریه را به کشوری با «فدرالیسم غیررسمی» تبدیل کرده است.
اما نقطه عطف این تحولات، تولد جبهههای مقاومت جدید است. گروههایی مانند «اولی الباس» با شعار حفظ تمامیت ارضی و مقابله با اشغالگری اسرائیل، در حال جذب حمایتهای مردمی و حتی بخشهایی از طیف سنی هستند. این مقاومت، برخلاف گروههای قبلی، دارای مشروعیت ملی و غیرفراقی است و میتواند تهدیدی جدی برای طرحهای تلآویو و آنکارا باشد.
سوریه امروز، نه در آستانه بهار پراگ، بلکه در لحظه «لیبی پساقذافی» قرار دارد. و در این هرجومرج، تنها نیرویی که میتواند نقشههای تجزیه را خنثی کند، مقاومت ملی-اسلامی است که ریشه در خاک سوریه دارد و هدفش بازپسگیری سرزمینهای اشغالی و بازسازی کشوری متحد است. آینده سوریه، در گرو پیروزی این مقاومت یا تحقق کابوس تجزیه خواهد بود.
کلمات کلیدی:سوریه، ترکیه، اسرائیل، خاورمیانه، تجاوز، تولد مقاومت سوریه
پایان پیام
همراه ما باشید در پیام رسان های / ایتا / بله
- برای ارسال دیدگاه وارد شوید.
