ابعاد اجتماعی و افکار عمومی در داخل ایران
جنگ چهل‌روزه موسوم به رمضان، افزون بر دستاوردهای نظامی و راهبردی، تحولی عمیق در فضای اجتماعی و روانی جامعه ایران ایجاد کرده است. برخلاف تحلیل‌های برخی جریان‌های سیاسی که می‌کوشند تصویری از خستگی، ناامیدی و تفرقه در میان مردم ترسیم کنند، داده‌های میدانی و نظرسنجی‌های معتبر داخلی حکایت از واقعیت دیگری دارد. دفاع جانانه نیروهای مسلح و ایستادگی مردم در برابر تجاوز گسترده دشمن، سرمایه اجتماعی نظام جمهوری اسلامی را به سطحی بی‌سابقه ارتقا داده و موجی از امید و اعتماد را در جامعه به وجود آورده است.
نظرسنجی‌های مراکز تحقیقاتی صداوسیما، شهرداری، وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی و دیگر نهادهای معتبر، تصویری روشن از وضعیت روحی جامعه ترسیم می‌کنند. بر اساس این پژوهش‌ها، میزان امید به آینده در میان مردم ایران در خلال جنگ رمضان و پس از آن، افزایش چشمگیری یافته و نزدیک به هفتاد درصد از جمعیت کشور به بهتر شدن اوضاع خوش‌بین هستند. این رقم در شرایطی به دست آمده که دشمن با تمام توان خود، جنگ روانی گسترده‌ای را برای ایجاد یأس و ناامیدی در جامعه طراحی کرده بود.
افزایش محبوبیت رهبر جدید انقلاب نیز از دیگر دستاوردهای مهم اجتماعی این دوره است. نظرسنجی‌ها نشان می‌دهد که میزان محبوبیت حضرت آیت‌الله خامنه‌ای به بیش از هفتاد درصد رسیده و تاثیرپذیری عاطفی مردم از شهادت رهبر معظم انقلاب اسلامی، در بیش از هشتاد درصد جامعه مشاهده شده است. این داده‌ها پاسخی قاطع به ادعاهای برخی جریان‌های سیاسی است که می‌کوشند فاصله میان مردم و نظام را پررنگ جلوه دهند.
عملکرد نیروهای مسلح در این دوره، رضایت کم‌نظیری را در افکار عمومی به همراه داشته است. بیش از نود درصد مردم ایران، عملکرد نیروهای دفاعی و نظامی کشور را قوی ارزیابی کرده‌اند. این حمایت گسترده، حاصل رشادت‌ها و جان‌فشانی‌های فرماندهانی است که با مدیریت صحیح میدان نبرد، توانستند دشمن مهاجم را در تنگنا قرار دهند. عملیات‌های موفقیت‌آمیز در جنوب کشور و انهدام تجهیزات پیشرفته آمریکایی در منطقه، به‌عنوان نمادهایی از توانمندی ملی در ذهن مردم ثبت شده است.
یکی از تغییرات بارز در نگرش عمومی، کاهش چشمگیر تمایل به مذاکره با آمریکاست. نظرسنجی‌های اخیر نشان می‌دهد که حدود شصت و پنج درصد مردم، امیدی به مذاکره با دولت ترامپ ندارند. این یافته در شرایطی حائز اهمیت است که تبلیغات گسترده رسانه‌های غربی می‌کوشید مردم را به سمت پذیرش گفت‌وگو با آمریکا سوق دهد. تجربه تلخ خروج آمریکا از برجام و نقض پیاپی تعهدات از سوی واشنگتن، اعتماد عمومی به نیات آمریکا را به شدت کاهش داده و مردم به این باور رسیده‌اند که مذاکره با دولتی که همزمان به زیرساخت‌های کشور حمله می‌کند، نه تنها سودی ندارد، بلکه نشانه ضعف تلقی می‌شود.
نکته قابل تأمل در یافته‌های نظرسنجی، درک دقیق مردم از موازنه قدرت در میدان نبرد است. نزدیک به شصت درصد از شرکت‌کنندگان در نظرسنجی‌ها، آمریکا را محتاج آتش‌بس می‌دانند، نه ایران را. این آگاهی عمومی از واقعیت میدان، نشان از بلوغ سیاسی جامعه و درک صحیح از معادلات پیچیده جنگ دارد. مردم به خوبی دریافته‌اند که این دشمن است که در تنگنا قرار گرفته و به ناچار به دنبال راه فرار می‌گردد، نه ایران که با دست‌پُر و از موضع قدرت در میدان ایستاده است.
حمایت گسترده از دستاوردهای هسته‌ای و موشکی ایران نیز از دیگر یافته‌های مهم است. نزدیک به هشتاد و پنج درصد مردم به طور قاطع از این دستاوردها دفاع می‌کنند و با هر گونه شرط‌گذاری برای خروج اورانیوم غنی‌شده از کشور مخالف هستند. این حمایت مردمی، پشتوانه محکمی برای تیم مذاکره‌کننده در هر گونه گفت‌وگوی احتمالی خواهد بود و به دشمن پیام می‌دهد که جامعه ایران در پشت سر نظام خود ایستاده است.
در موضوع تنگه هرمز نیز، حدود هفتاد و پنج درصد مردم بر ضرورت حفظ سیادت ایران بر این آبراه راهبردی تأکید کرده‌اند. همچنین نزدیک به هفتاد درصد با قطع همکاری ایران با کشورهای محور مقاومت مخالف هستند. این ارقام نشان می‌دهد که مردم نه تنها از اقدامات نظامی حمایت می‌کنند، بلکه بر ادامه راهبرد منطقه‌ای ایران نیز اصرار دارند.
در برابر این واقعیت‌های میدانی، برخی جریان‌های سیاسی و نخبگان اجتماعی دست به تولید روایت‌های تحریف‌آمیز زده‌اند. گزارش اخیر علی ربیعی، دستیار اجتماعی رئیس‌جمهور با عنوان «آنچه ایران می‌خواهد»، نمونه‌ای از این تلاش‌هاست که می‌کوشد تصویری خسته، ناامید و متفرق از جامعه ایران ارائه دهد. این گزارش‌ها که شباهت زیادی به روایت‌های دشمنان خارجی دارد، در شرایطی منتشر می‌شود که همه داده‌های میدانی، وضعیت کاملاً متفاوتی را نشان می‌دهند. تاریخ نشان داده که هرگاه چنین جریان‌هایی با قلم و زبان تفرقه‌افکن خود، فضای ناامیدی را در جامعه ترویج کرده‌اند، زمینه برای ناآرامی‌های بعدی فراهم شده است.
مردم ایران در طول چهل سال گذشته، بارها ثابت کرده‌اند که در شرایط سخت، با درک صحیح از موقعیت، پای آرمان‌های خود ایستاده‌اند. آینده پیش روی کشور روشن است و وعده‌های رهبر شهید و صادق‌الوعده انقلاب، نویدبخش پیروزی نهایی است.
