نكاتي درباره برجام و رفع تحریم‌ها (2)

شما اینجا هستید

برجام امروز و موقعیت ایران
در مذاكرات هسته‌اي منتهي به برجام، هرچه طرفين آمريكايي و اروپايي گفتند، ما پذيرفتيم:
غني‌سازي 20درصد را گفتند به 3درصد برسانید، پذیرفتیم.
خواستند حق استفاده از هشت نسل "سانتریفيوژ" را به نسل يك تقليل بدهیم، داديم.
گفتند تاسيسات فردو را جمع کنید، كرديم.
گفتند آب سنگين اراك را بتن‌ريزي کنید، کردیم.
نظارت‌هاي شش‌گانه بي‌قيد و شرط آژانس مثل نظارت پارلمان، پروتكل الحاقي، اقدامات شفاف‌ساز و... را به ما تحمیل کردند، پذيرفتيم
حتي مكانيزم ماشه، كه اگر ايران به طرف ديگر اعتراض كند كه چرا به تعهدات خود عمل نمي‌كنيد، آن‌ها حق داشته باشند پرونده ما را به شوراي امنيت ببرند و تحريم‌هايي كه قرار بود درباره ايران برداشته شود، دوباره بازگردد! را نیز پذیرفتیم.
پذیرش اين نظارت‌ها در حالي است كه هيچ كشوري تاكنون چنين نظارت‌هايي را نپذيرفته است.
 
هدف از مذاکرات برجام
مذاكره كنندگان برجام، به راستي قصد رفع بخشي از تحريم‌ها را داشتند؛ اما متاسفانه با توجه به فرآيند زير، در عمل موفق نشدند.
 
مرحله اول:
تحریم‌های اعمال شده علیه جمهوری اسلامی ایران به چهار نوع هسته‌اي، موشكي، حقوق بشری و منطقه‌اي دسته‌بندی می‌شود. اما آن‌چه در برجام بر سر آن توافق شد، برداشتن 25درصد تحریم‌ها بود؛ یعنی فقط هسته‌ای. که خود شامل تحصيلات، تجارت، بانك و انرژي(نفتی) است.
 
مرحله دوم:
در مذاکرات ژنو(1392) اولين مذاكرات مربوط به این 25درصد از تحریم‌ها انجام شد که آمریکا تنها نیمی از آن 25درصد یعنی تنها دو تحریم بانکی و نفتی از مجموع تحریم هسته‌ای را پذیرفت. در حقیقت 87درصد تحریم‌ها به جای خود باقی ماند!
 
مرحله سوم:
آمریکا برای برداشتن تحريم‌های بانكي و نفتي شرایطی، از جمله این‌که ايران ابتدا كل تعهداتش را یک‌جا(نه گام به گام) انجام دهد و  این امر با نظارت آژانس انرژی اتمی، راستي آزمايي شود، را  داشت.
اما باز هم علی‌رغم پذیرش و اعمال دو شرط مذکور توسط ایران، 27دی‌ماه 94(در زمان اوبامای دموکرات) که روز اجرای لغو تحریم‌ها بود، ایران با تحریم‌های جدیدی از سوی آمریکا مواجه شد. همان زمان بود که آقای سیف نیز به طور رسمی(فروردین1395) اعلام داشت عائدی ما از برجام تقریبا هیچ است!
این تحریم‌های جدید عبارت از: تحريم ويزايي و تحريم آيسا، بودند.
تحريم ويزايي یعنی 38كشوری که با آمريكا ارتباط داشتند، برای ورود به آمریکا نیازمند ويزا نبودند، مگر این‌که در يك‌سال گذشته به چند كشور از جمله ايران سفر كرده باشند! از همان زمان تردد دانشمندان به ایران نیز منع و بسیار محدود شد.
تحريم آيسا نیز در حوزه نفت و انرژي است که ده سال پيش، توسط آمريكا وضع شده بود. اما در آبان95 (بعد از توافق برجام كه ديگر نباید تحريمی اضافه شود) شخص اوباما دوباره آن تحريم‌ها را براي ده سال ديگر تمديد كرد. آقاي ظريف در مجلس نیز نگران بود و مي‌گفت: اگر آمریکا تحریم‌های آیسا را تمديد كند، برجام را نقض کرده است.