نبردهای فکری در تاریخ معاصر ایران
پاسخ امام خمینی به تهاجمات فرهنگی
خلاصه:
تاریخ معاصر ایران، شاهد نبردهای فکری عمیق و تأثیرگذاری بوده است که سرنوشت جامعه را در مقاطع حساس رقم زدهاند. یکی از بارزترین موارد، مواجهه با تهاجمات فکری علیه اعتقادات شیعه در دهههای پیش از انقلاب اسلامی بود. کتاب «اسرار هزارساله» نوشته علیاکبر حکمیزاده، نمونهای از این تهاجمات است که آموزههای شیعی را هدف قرار داده است. امام خمینی (ره) در پاسخ به این هجمات، با نگارش کتاب «کشف اسرار»، علاوه بر ارائه پاسخهای مستدل، ماهیت این جریانهای انحرافی را آشکار سازد. رویکرد امام، نمادی از جریانشکنی فکری و دفاع عقلانی از هویت دینی در برابر تحریف و شبههافکنی است. درسهای این نبرد فکری در عصر حاضر که تهدیدات فرهنگی و شبههافکنیهای نوین رواج یافته، همچنان حائز اهمیت است. میراث امام خمینی نشان میدهد که پاسخ به شبهات باید با آگاهیبخشی و استدلال منطقی انجام گیرد تا از اصول فکری و اعتقادی دفاع شود و مسیر انقلاب اسلامی را احیا و پیش ببرد.
تاریخ معاصر ایران شاهد نبردهای فکری عمیقی بوده است که سرنوشت جامعه را در مقاطع حساس رقم زدهاند. یکی از برجستهترین این نبردها، در دهههای پیش از انقلاب اسلامی و در مواجهه با جریانهای شبههافکن علیه بنیانهای اعتقادی تشیع رخ داد. کتاب «اسرار هزارساله» نوشته علیاکبر حکمیزاده، نمونهای از این گونه تهاجمات فکری بود که با ادبیاتی تند و به ظاهر نقادانه، آموزههای شیعی را هدف قرار داده بود. نویسنده این اثر که خود از خاندانی روحانی و حتی از شاگردان برجسته حوزه علمیه برخاسته بود، نشاندهنده نفوذ عمیق جریانهای انحرافی و وهابیمآب در بخشی از قشر تحصیلکرده آن دوره بود.
در برابر این هجوم فکری، کسی پاسخ داد که بعدها معمار بزرگترین تحول تاریخ معاصر ایران شد: امام خمینی (ره). ایشان در کتاب «کشف اسرار» نه تنها به شبهات مطرحشده پاسخ دقیق و مستدل داد، بلکه ماهیت این گونه جریانهای انحرافی را نیز آشکار ساخت. تحلیل امام از پدیدهای مانند حکمیزاده درسآموز است: انحراف فکری اغلب از «نیمهملایی» و ادعای بیپایه دانش سرچشمه میگیرد؛ کسانی که «لا اله» را دیدهاند، اما به «إلا الله» نرسیدهاند و با سطحینگری و تعجیل در قضاوت، به دام تشکیک در اصول میافتند.
این واقعه تنها یک مجادله مکتوب نبود، بلکه نمادی از جریانشکنی فکری امام خمینی بود که بعدها در انقلاب اسلامی به اوج رسید. در دورهای که فضای فکری ایران تحت تأثیر روشنفکران وابسته و جریانهای التقاطی قرار داشت، امام با تکیه بر عمق معرفت دینی و شجاعت علمی، در مقابل هرگونه تحریف و شبههافکنی ایستاد. این رویکرد، الگویی ماندگار برای دفاع عقلانی و استدلالمحور از هویت دینی در برابر تهاجمات فرهنگی ایجاد کرد.
درس تاریخی این نبرد، امروز نیز کاربرد دارد. در عصر حاضر که جنگ روایات و شبههافکنیهای نوین در فضای مجازی و رسانهای ابعاد گستردهتری یافته، ضرورت پاسداری هوشمندانه از مبانی فکری و اعتقادی بیش از پیش احساس میشود. میراث امام خمینی در «کشف اسرار» نشان میدهد که مقابله با شبهه، نه با سکوت یا تکفیر، که با آگاهیبخشی، استدلال منطقی و عرضه درست معارف ممکن است. این همان مسیری است که انقلاب اسلامی را در طول تاریخ پرفرازونشیب خود، از گردابهای فکری متعدد نجات داده و به پیش برده است.
- برای ارسال دیدگاه وارد شوید.
