دستاوردهای آتش‌بس لبنان و ضرورت روایت دقیق از توافق تنگه هرمز
توئیت وزیر امور خارجه درباره بازگشایی تنگه هرمز، هرچند از نظر نگارشی ناقص و فاقد جزئیات کافی ارزیابی می‌شود، اما نباید این واقعیت را نادیده گرفت که دونالد ترامپ در واکنش به آن دست به خیال‌پردازی‌هایی زده است که با واقعیت‌های میدانی فاصله زیادی دارد. در این زمینه، چند نکته شایسته تأمل است:
نخست اینکه، آتش‌بس در لبنان حاصل پیگیری‌های مستمر دیپلماتیک ایران و تهدید نظامی معتبر (در شب گذشته و با هشدار حمله ساعت ۲۰) بود. این دستاورد را باید یک پیروزی راهبردی برای ایران محسوب کرد. ترامپ عملاً مجبور شد آتش‌بس را اعلام کند - آن هم به شکلی که برای اسرائیل توأم با تحقیر تلقی می‌شد. او چنان شتابزده عمل کرد که حتی این تصمیم را با اسرائیل هماهنگ نکرد و امروز نیز به نوعی مدعی شد که تصمیم‌گیرنده نهایی خود او بوده و اسرائیل باید تبعیت کند. با انتشار یک توئیت ناقص، نباید اجازه داد این پیروزی بزرگ به حاشیه رانده شود.
دوم اینکه، بر اساس گزارش‌های اولیه از روند آتش‌بس، در تبادل پیام‌های دیپلماتیک مقرر شده بود که آتش‌بس در ایران و لبنان به‌طور همزمان اعلام شود و سپس مذاکرات بر مبنای ده بند پیشنهادی ایران دنبال گردد. اسرائیل و آمریکا در ابتدا آتش‌بس را نپذیرفتند و ایران نیز به تبع آن، اجازه عبور کشتی‌ها از تنگه هرمز را صادر نکرد. اکنون که آتش‌بس در لبنان عملیاتی شده، ایران عبور بخشی از کشتی‌های تجاری را تحت شرایط مشخص پذیرفته است. تنگه هرمز به وضعیت پیش از جنگ بازنگشته، بلکه پس از تحقق مطالبه ایران، بخشی از توافق آتش‌بس اجرایی شده است.
سوم اینکه، محاصره دریایی ادعایی آمریکا تا پیش از این نیز در عمل بلوف بوده و رسانه‌های غربی به عبور کشتی‌های متعدد از ایران از تنگه هرمز و دریای عمان اذعان دارند. با این حال، نباید از ادعاهای ترامپ به سادگی گذشت. اگر محاصره دریایی به طور رسمی پایان نیابد، دلیلی برای ادامه عبور محدود کشتی‌ها وجود ندارد. در چنین شرایطی، ایران می‌تواند تشدید اقدامات کنترلی را در دستور کار قرار دهد. ضمن آنکه ادامه محاصره دریایی نقض آشکار آتش‌بس محسوب می‌شود و نیازمند پاسخ متناسب و قدرتمند است.
چهارم اینکه، باید مجدداً تأکید کرد: تنگه هرمز هرگز به وضعیت پیش از جنگ بازنمی‌گردد. خطاهای نگارشی در توئیت و توهمات رسانه‌ای ترامپ، این واقعیت میدانی را تغییر نمی‌دهند.
