دنیا در نهج البلاغه

معاد در نهج البلاغه 

در این جلسه حجت الاسلام دکتر محمدهادی هدایت بیان کردند:

مقدمه: در مکتب نهج البلاغه،تقوا به عنوان محور اصلی تمام زیبایی‌های اخلاقی و فضائل انسانی معرفی شده است. این مفهوم گران‌قدر، متأسفانه به درستی شناخته نشده و این کتاب شریف فرصتی است برای درک و محبوبیت آن در دل‌ها.
 

سر فصل‌های اصلی و توضیحات:

1. تقوا، محور اخلاق و بهترین وصیت: امیرالمؤمنین علی(ع) در حکمت ۴۱۰، تقوا را «رأس الأخلاق» یا سرآمد همه اخلاق نیکو می‌دانند. ایشان در خطبه‌ها و نامه‌های مختلف، از جمله خطبه ۱۷۳ و نامه ۴۷، مهم‌ترین وصیت خود به فرزندان و تمام مسلمانان را تقوای الهی عنوان می‌کنند و آن را بهترین سفارش اولیای خدا می‌خوانند.

2. کارکردها و فواید تقوا: تقوا کلید حل مشکلات، بهترین توشه برای آخرت، نجات‌دهنده از هر عادت زشت و هلاکت، و عامل رسیدن به سعادت و آرزوهاست. تقوا آن‌قدر ارزشمند است که انسان‌های والا مانند «حمّاد» حاضرند برای درک حقیقت آن جان خود را فدا کنند.

3. مفهوم و ماهیت تقوا: تقوا به معنای خویشتن‌داری، پرهیز از نافرمانی خدا و مراقبت دائمی از قلب و اعضا در برابر گناهان است. تقوا به معنای انزوا و گوشه‌نشینی نیست، بلکه به معنای حضور قدرتمندانه و مؤثر در جامعه، بدون آلوده شدن به زشتی‌های آن است. مانند ماسک یا لباس محافظ که فرد را از بیماری مصون می‌دارد، تقوا نیز سپری در برابر گناهان است.

4. تقوا، وظیفه‌ای واجب و درمان دردها: از نگاه امام علی(ع)، تحصیل تقوا واجب است، همان‌گونه که نماز و روزه واجب هستند. تقوا درمان بیماری‌های روحی و روانی، بلکه حتی جسمی انسان است. تقوا باعث پاکی قلب، بینایی دل و سلامت جسم می‌شود. نقطه مقابل آن، بی‌تقوایی است که به مرگ قلب می‌انجامد.

5. گستره و زمان تقوا: دایره تقوا بسیار وسیع است و تنها به عبادات فردی محدود نمی‌شود. تقوا باید در همه لحظات زندگی (شب و روز) و در همه عرصه‌ها (برخورد با مردم، طبیعت، حیوانات و محیط زیست) رعایت شود. حتی در برخورد با دشمن نیز باید تقوای الهی را حفظ کرد و از فحش و توهین پرهیز نمود.

6. راه‌های کسب و تمرین تقوا: کسب تقوا نیاز به تمرین و تدریج دارد. باید از ترک گناهان کوچک شروع کرد و به تدریج دایره مراقبت از نفس را گسترش داد. همچنین با نگاه به همه انسان‌ها به عنوان آفریده‌های خدا (برادر دینی یا هم‌نوع در خلقت)، زمینه رعایت تقوا در برخوردهای اجتماعی فراهم می‌شود.

7. پاداش متقین: نتیجه تقوا، سعادت در هر دو جهان است. متقین هم از نعمت‌های حلال دنیا بهره‌مند می‌شوند و هم سعادت و نعمت‌های بی‌پایان آخرت از آنِ آنان است. بهشت، جایگاه نهایی افراد با تقواست.

نتیجه‌گیری: تقوا سرمایه‌ای بی‌بدیل و کلید رستگاری است که در مکتبنهج البلاغه بر آن تأکید فراوان شده است. با به‌کارگیری این مفهوم در زندگی فردی و اجتماعی، می‌توان به سمت کمال انسانی و قرب به خدا حرکت کرد.

پایان پیام

کلمات کلیدی : نهج البلاغه، تقوا، امیرالمؤمنین، اخلاق اسلامی، فضائل اخلاقی، پرهیزگاری، خودسازی، تزکیه نفس، وصایای امام علی، درمان بیماری های روحی، سعادت دنیا و آخرت، متقین، بهشت

همراه ما باشید در پیام رسان های / ایتا / بله

دانلود فایل تصویری 
دانلود فایل صوتی