دشمن شناسی در نهج البلاغه
بسم الله الرحمن الرحیم
در این جلسه حجت الاسلام دکترمحمدهادی هدایت بیان کردند:
خلاصه بیان شده درباره دشمن شناسی در نهج البلاغه:
۱. دشمنان اصلی انسان از منظر امام علی (ع) امیرالمؤمنین علی(ع) در نهج البلاغه دو دشمن اصلی و خطرناک برای انسان معرفی میکنند: نفس اماره و شیطان. این دو، عوامل کلیدی گمراهی و معصیت هستند.
۲. نفس اماره و ویژگیهای آن نفس اماره،همان تمایلات درونی است که انسان را به سوی پستیها و خواستههای بیجا میکشاند. هوای نفس از ریشه «هوی» به معنای شیرجه زدن و فرو رفتن در دنیاست که باعث غفلت از آخرت میشود.
۳. آسیبها و پیامدهای هوای نفس هوای نفس سه آسیب عمده دارد:باعث کوری قلب میشود، ریشه همه گناهان است و منشأ فتنهها و آشوبهای اجتماعی میگردد. امام علی (ع) طولانی شدن آرزوهای دنیوی را نیز که انسان را از آخرت غافل میکند، از آثار آن میدانند.
۴. راههای مقابله با هوای نفس مهمترین راه مقابله،کشتن هوای نفس با عقل است. این به معنای خودکنترلی دائمی، قرار دادن مانع در برابر خواستههای پست نفس و لگام زدن بر آن است که از ویژگیهای مؤمن برشمرده شده است.
۵. شیطان و چگونگی تأثیرگذاری آن شیطان باتزیین گناه و ایجاد امیدواری دروغین به توبه در آینده، انسان را فریب میدهد. سپس با ایجاد فضای فتنه، تبعیّت از هوای نفس و رواج بدعتها، بر جوامع مسلط میشود و حق و باطل را درهم میآمیزد.
۶. راههای نجات از شر شیطان نجات از شیطان درتسلیم بودن در برابر خدا و پناه بردن به او است. همچنین حفظ وحدت و زندگی در جماعت مؤمنین، تمسک به یقینیات و پرهیز از شبهات و نیز کنترل غضب که از لشکریان شیطان است، از راههای نجات محسوب میشوند.
۷. دشمن سوم: یهود و مشرکین امام علی(ع) در جای دیگری، یهود و مشرکین را به عنوان دشمنان بیرونی مؤمنین معرفی میفرمایند که از طریق عوامل داخلی مانند مروان بن حکم، اشعث و ابن ملجم نقشههای شوم خود را اجرا میکنند.
پایان پیام
کلمات کلیدی: نهج البلاغه، دشمن شناسی، امام علی، نفس اماره، هوای نفس، شیطان، وسوسه شیطانی، تزیین گناه، فتنه، بدعت، راه نجات، وحدت، یهود، مشرکین، کوری قلب، آرزوهای بلندظ.
