تواضع در معاشرت
تواضع در معاشرت
در این برنامه حجت الاسلام دکتر محمدهادی هدایت بیان کردند
۱. اهمیت کلی آداب معاشرت
مباحث نهج البلاغه،به ویژه در حوزه آداب معاشرت، کلید درک و ترویج این کتاب شریف است. امیرالمؤمنین(ع) به این موضوع اهتمام ویژهای داشتهاند و آن را اساس روابط در جامعه دینی میدانند.
۲. تواضع و فروتنی
امام علی(ع)تواضع را تاج عزت believer میدانند. ایشان بر رفتار مداراگونه، رحیمانه و همراه با لبخند با سایر مؤمنان تأکید کرده و از خودبینی و فخر فروشی، به ویژه برای حاکمان، به شدت نهی میفرمایند. راهکار عملی ایشان برای مقابله با غرور ناشی از تعریف دیگران، "دوری از مستی ستایش" است.
۳. توجیه کارهای دوستان و جلوگیری از قطع رابطه
از نکات عمیق اخلاق اجتماعی در نهج البلاغه،توصیه به "توجیه کار دوست" است. به این معنا که انسان کارهای منفی برادر دینی خود را تا حد امکان حمل بر صحت و خوبی کند، در مورد او بدبین نشود و به سرعت رابطه را قطع نکند. حتی اگر شواهد زیادی علیه او باشد، باید به او فرصت توضیح داد.
۴. برخورد با انسانهای پست
در برابر افرادی که روابط را تخریب میکنند یا به تحقیر دیگران میپردازند،باید با کرامت و بزرگواری برخورد کرد، اما نباید با آنان اختلاط و معاشرت داشت. معاشرت با افراد پست، انسان را به ورطه هلاکت میکشاند.
۵. عوامل از دست دادن دوستان
سه عامل اصلی که باعث از دست دادن دوستان و قطع روابط میشود عبارتند از:
· ظلم: که اثر فوری آن، دوری عزیزان است.
· کینهتوزی: که ریشه محبت را میسوزاند.
· قرار دادن خود در موضع تهمت: انسان باید به گونهای رفتار کند که زمینه سوءظن را در دیگران فراهم نکند.
۶. ممنوعات معاشرت (دشمنان چهارگانه)
امام علی(ع)به چهار گروه اشاره میکنند که نباید با آنان دوستی و رفاقت کرد:
· نادان (احمق): زیرا با قصد خیر، بدترین ضربه را میزند.
· بخیل: زیرا در زمان نیاز، دست انسان را خواهد گرفت.
· فاجر و گناهکار: زیرا به راحتی ارزشها و حتی دوستان خود را میفروشد.
· دروغگو: زیرا واقعیتها را وارونه نشان میدهد و نمیتوان به او اعتماد کرد.
۷. معیارهای موفقیت در معاشرت
دو شاخص اصلی برای سنجش موفقیت در روابط اجتماعی عبارتند از:
· دلسوزی مردم در زندگی و مرگ: به گونهای که در زمان حیات، به انسان محبت کنند و پس از مرگ، انه برای او سوگوار باشند.
· کسب "لسان صدق" (نام نیک): یادگار گذاشتن نام نیک و دعای خیر مردم، از هر ثروتی برای انسان ارزشمندتر و سودمندتر است.
۸. معاشرت با دشمنان (اشاره به جلسه آینده)
این جلسه عمدتاًبه آداب معاشرت با مؤمنان پرداخت. نحوه برخورد سختگیرانه و پر از غیظ امیرالمؤمنین(ع) با دشمنان خداوند، موضوعی جداگانه است که در جلسات آینده به آن پرداخته خواهد شد.
---
کلمات کلیدی: نهج البلاغه, آداب معاشرت, امام علی(ع), تواضع, دوستی, عوامل قطع رابطه, لسان صدق.
پایان پیام













