نقش تمدنی حضرت رسول خدا ص و الگوهای تولید و رفع تحریم

درس نبوی برای شکست محاصره اقتصادی:

ظرفیت‌های ناشناخته ایران در سیره پیامبر (ص) تبیین شد

 استاد حوزه و دانشگاه، با تاکید بر ضرورت الگوبرداری از سیره پیامبر اعظم (ص) برای عبور از چالش‌های اقتصادی کنونی، تصریح کرد: مقاومت و استراتژی‌های مبتنی بر ظرفیت‌های بومی، راهکار کلیدی برای شکستن تحریم‌ها و محاصره‌های اقتصادی است.

به گزارش دفتر ارتباطات فرهنگی، حجت‌الاسلام یاوری، استاد حوزه و دانشگاه، در قرارگاه مصباح الهدی به تشریح ابعاد تاریخی و تمدنی تحریم‌های اقتصادی و راهکارهای غلبه بر آن در سیره نبوی پرداخت و گفت: در ایامی قرار داریم که به مناسبت میلاد پیامبر اعظم (ص) و سال معرفی این شخصیت والا آغاز شده است، این فرصتی است تا ظرفیت‌های پیامبر (ص) در حوزه‌های گوناگون، به‌ویژه در مواجهه با فشارهای اقتصادی، مورد کنکاش و بهره‌برداری قرار گیرد.

وی با اشاره به اینکه مسئله تحریم و محدودیت‌های تجاری، پدیده‌ای منحصر به دوران جمهوری اسلامی نبوده است، بیان داشت: پیش از پیروزی انقلاب نیز کشور با انواع تحریم‌ها، از جمله در حوزه تسلیحات نظامی روبرو بود. موقعیت استراتژیک ایران در شاهراه‌های اقتصادی شمال به جنوب (دسترسی به آب‌های گرم) و شرق به غرب (کریدور جاده ابریشم)، همواره این سرزمین را در کانون توجه قدرت‌های جهانی قرار داده و موجب بروز چالش‌های تاریخی برای حفظ استقلال آن بوده است.

یاوری: تحریم‌ها ریشه تاریخی دارند؛ سد راه دشمنان بوده‌ایم

استاد حوزه و دانشگاه به کتاب «ژئوپلیتیک شیعه» اشاره کرد و افزود: این پژوهش‌ها نشان می‌دهد که قدرت مقاومت و پایداری ایران، نه تنها در سطح داخلی، بلکه الهام‌بخش جریانات شیعی در منطقه و جهان است. همین امر، دشمنان را به سمت جنگ‌های فرهنگی و تضعیف این قدرت رو آورده است. لذا، دشمنی با ایران صرفاً اقتصادی نیست، بلکه ریشه در تلاش برای تجزیه منطقه و قطع کریدورهای ارتباطی چین و روسیه دارد؛ کشورهایی که امروز به دلیل نیازمندی به ایران، به آن متمایل شده‌اند.

یاوری با واکاوی سیره پیامبر اسلام (ص) در دوران صدر اسلام، عنوان کرد: در مکه، علی‌رغم تلاش‌ها برای تشکیل حکومت، موانع جغرافیایی و اجتماعی مانع از تحقق این امر می‌شد. اما پیامبر (ص) با نگاهی راهبردی، مهاجرت به حبشه را یکی از گام‌های مؤثر برای حفظ یاران و ایجاد پایگاهی برای مقاومت در برابر فشار مشرکان قریش دانستند. این هجرت، در کنار دیگر اقدامات، به گسست روابط تجاری مشرکان مکه با حبشه و وارد آمدن ضربه اقتصادی به آنان منجر شد.

استاد دانشگاه: مهاجرت به حبشه، شکست اقتصادی قریش را رقم زد

وی افزود: در واقعه شعب ابی‌طالب، مسلمانان با محاصره اقتصادی سختی روبرو شدند، اما همین دوره، مقاومت پیامبر (ص) و یاران ایشان را در برابر استبداد قریش به نمایش گذاشت. در این دوران، سرمایه حضرت خدیجه (س) نیز نقش مهمی ایفا کرد و نشان داد که چگونه می‌توان با اتکا به ظرفیت‌های درونی و خارجی، از فشارهای اقتصادی عبور کرد.

استاد حوزه و دانشگاه در ادامه به استقرار حکومت اسلامی در مدینه اشاره کرد و گفت: پیامبر (ص) با انتخاب مدینه به عنوان پایگاه حکومت، از مزیت‌های جغرافیایی آن بهره بردند؛ این شهر با موقعیت استراتژیک خود، در سه جبهه امن بود و شبیه به «تنگه هرمز» امروز، به عنوان یک شاهراه حیاتی عمل می‌کرد. این انتخاب، نشان‌دهنده تدبیر پیامبر (ص) در بهره‌گیری از فرصت‌های طبیعی برای تثبیت حاکمیت و مقابله با دشمن بود.

وی تاکید کرد: حضور منافقان در مدینه و نامه‌نگاری ابوسفیان برای مقابله با حکومت نوپای پیامبر (ص)، نشان‌دهنده همزمانی تهدیدات داخلی و خارجی بود. اما پیامبر (ص) با مقاومت و ایستادگی، و با استفاده از مانورهای سیاسی و نظامی بدون درگیری مستقیم، مسیرهای تجاری قریش را مختل کرده و در نهایت با تدبیر در جنگ بدر و صلح حدیبیه، نقشه دشمنان را خنثی ساختند.

یاوری با طرح این پرسش که چگونه می‌توان از این الگوها در دنیای امروز بهره برد، تصریح کرد: برخی در داخل، با نگاهی بدبینانه، از تعامل با کشورهای غیرمسلمان که به ایران نیازمندند، انتقاد می‌کنند. این در حالی است که پیامبر (ص) با مشرکان مکه نیز تعامل تجاری داشتند تا زمانی که این تعامل به ضرر اصول دین تمام نشود. امروز نیز، بر خلاف وعده‌های غرب که سال‌ها ایران را معطل گذاشت، باید به سراغ کشورهایی رفت که نیازمند ما هستند و ظرفیت‌های منطقه را فعال ساخت.

استاد حوزه: تولید داخلی و همکاری با همسایگان، راهکار عبور از تحریم‌هاست

استاد حوزه و دانشگاه، مسئله تولید را سنگ بنای استقلال اقتصادی دانست و افزود: پیامبر (ص) در دوران محاصره نیز به مسئله تولید و رفع نیازهای اساسی مردم، از جمله کشاورزی و مسکن، توجه ویژه داشتند. ایشان دستور به کاشت گندم دادند و با تدبیر، مانع از فروش گندم به مشرکان شدند و با این روش، اقتصاد مقاومت را نهادینه کردند.
وی با اشاره به اهمیت همکاری با کشورهای همسایه، از جمله عراق و پاکستان، گفت: همانطور که در دوران پیامبر (ص)، از ظرفیت‌های مکانی و انسانی موجود استفاده می‌شد، امروز نیز باید با استفاده از تفاهم‌نامه‌ها و دیپلماسی اقتصادی با همسایگان، به ویژه عراق که دارای ظرفیت‌های تجاری با ترکیه است، مسیرهای توسعه اقتصادی را هموار کرد. این رویکرد، که پیشتر توسط رهبر معظم انقلاب و شهید رئیسی نیز مورد تاکید قرار گرفته بود، مبتنی بر اتکا به توان داخلی و همکاری‌های منطقه‌ای است.