فرهنگ جمعیت
فرهنگ جمعیت
به گزارش دفتر ارتباطات فرهنگی، در 31 اردیبهشت ماه، برنامۀ پاتوق گفتوگو با موضوع آیا فرهنگ در حضور مردم در تجمعات تاثیر گذار است اجرا شد.
در این برنامه، استاد رحیم بابا نژاد)بیانگر ارتباط با فرهنگ با حضور مردم )، استاد محمد بهلگردی(عدم ارتباط فرهنگ با حضور مردم) و استاد مهدی عابدی(کارشناس جمعیت ) به گفتوگو پرداختند.
استاد بهلگردی در ابتدا در بیان ادله خود اعلام کرد : « جمعیت یکی از مسائلی که تمامی حیطه های علوم انسانی و همه حیطه های جامعه را با خودش درگیر میکند ، در واقع با ورود به جامعه به مقوله جمعیت که با عدد و تعداد سر و کار دارد بر میخوریم ؛ تقریبا تمام ابعاد علوم از اقتصاد گرفته تا جامعه و آمار با تعداد و عدد که نشانه پرسشی از جمعیت است سر و کار دارد .
تقریبا تمام اندیشمندان معتقد به این هستند که جمعیت با فرهنگ درهم آمیخته است ؛ اما از ابتدای مباحث جمعیتی دعوا میان اندیشمندان بر سر این بود تاثیر کدام عنصر بر جمعیت بیشتر است .
مالتوس نظریه پردازی بود که معتقد به این بود اقتصاد و مسائل ذیل آن مؤثر ترین عامل بر روی افزایش جمعیت است ، و به این نتیجه رسیدند که باید جمعیت را کنترل کنیم .
یکی از دعوا های اصلی در بحث جمعیت مطرح شده در مقوله ارتباط میان فرهنگ و جمعیت این است که فرهنگ به آن شیوه که برجسته و مورد اهمیت قرار گرفته است علت ریزش و افزایش جمعیت نیست و بلکه مسئله اقتصاد مهمترین عامل جمعیت است .
طبق آخرین نظرسنجی که وزارت کشور درباره موضوع تعداد فرزند تحقیق کرده است ؛ متوجه شده است که خانواده تمایل به داشتن ۳ فرزند دارند .
یعنی اقتصاد حاکم بر جامعه از حیث مسکن و بازار کار این اجازه را به خانواده نمیدهد که بتواند در مسئله فرزند آوری رشد کنند، در حال حاضر ما در پنجره جمعیتی قرار داریم ، پنجره جمعیت یعنی دو _سوم جمعيت در سن کار و فعالیت قرار بگیرند .
جمعیت شناسان دنیا معتقد هستند ، چین که الان یک قطب اقتصادی در دنیا قرار دارد به خاطر استفاده حداکثری از پنجره جمعیتی است و توانست به رشد اقتصادی دست پیدا کند و پنجره جمعیتی خودش را پوشش دهد .
پس فرهنگ حاکمیت مطلق بر افزایش فرزندآوری نیست و عوامل مختلف سیاسی ، اقتصادی ، بحران هایی از قبیل کرونا و جنگ است که عامل مستقیم بر روی جمعیت است ؛ پس با توجه به موضوعات بیان شده عامل اصلی و محرک جمعیت ، فرهنگ نیست .
استاد بابانژاد در ابتدای مباحث خود اعلام کرد :《 بحران جمعیت و کاهش جمعیت یک بیماری برای نظام اجتماعی است . 》
ما دو نوع جامعه داریم : ۱. جمعیت جوان و مولد ۲. مصرف کننده
برای حل این بحران نیازمند افرایش جمعیت جوان و مولد و کنترل جمعیت مصرف کننده در جامعه هستیم به عبارتی برای اینکه بتوانیم این بحران و کاهش معلول هایی است ما باید به دنبال معلومات برای حل مشکلات باشیم . در بررسی این عوامل به این رسیدیم که ۳ عامل در مقوله کاهش جمعیت مؤثر است :
۱. تاخیر ازداوج
۲. تاخیر فرزند آوری
۳. محدودیت در فرزندآوری
این سه عامل هم معلول علت های دیگر است .
نظریه اول بیانگر این هستند که اقتصاد عامل اصلی این موارد هستند ؛ نظریه دوم معتقد به این هستند که فرهنگ باعت وجوب این علتها شده است .
اقتصاد بر جامعه مؤثر است و کسی نمیتواند اقتصاد را از این مسئله جدا کند زیرا اقتصاد عامل پیشران یک نظام اجتماعی است ، اما نکته حائز اهميت این است که فرهنگ عامل خیلی از این نکات است . برای مثال عوامل فرهنگی در اقتصاد بیشتر نمود میکند ، الگو های مصرف و اسراف ، جوامع مصرف گرا رعایت نمیکند ؛ با تزریق فرهنگ اسلامی ایرانی این مشکلات حل میشود و زیرا الگوهایی که از این جریان فرهنگ تولید میشود باعث حل کردن این اختلالات و بحران ها میشود .
پس ادله بیان شده به این شکل است که بحران های پیش آمده به خاطر اقتصاد است اما اگر بحران فرهنگ غنی در میان جامعه حل شود این بحرانات حل خواهد شد .
بهترین مثال برای نقش فرهنگ در کنترل اقتصاد جامعه در دهه هفتاد قابل مشاهده است که یکسری قواعد وضع شده بود تا خانواده از فرزند آوری پالس های منفی دریافت کنند ؛ بیش از وجود سه فرزند در یک خانواده شرایط را به گونهای ایجاب کرده بودند تا کپن های گوشت و مرغ به آن خانواده اعطا نمیشد .
عواملی در وجوب تاخیر فرزند آوری مانند :
۱.مسئولیت پذیری
۲.سختی پذیری
خب با توجه به اینکه انسان موجودی اجتماعی است و نیازمند ارتباط با جنس مخالف است و شرایط فرد برای ارتباط صحیح و درست بر قرار نیست پس فرد شروع به ارتباط های نادرست و غیر اخلاقی میکند ؛ نیاز های خود را با جایگزین کردن موارد اشتباهی بر طرف میکند و دیگر تکلیفی در قبل امر ازدواج در خود نمیبیند .
استاد عابدی در شروع نکات خود اهمیت و ضرورت و پافشاری امام شهید را در مسئله فرزندآوری و افزایش جمعیت که مولد یک ساختار جامعه خواهد شد بیان کرد .
در ادامه بحث با اشاره به ادله استاد بابا نژاد بیان کرد :《 تحمیل تفکر منفی و غلط در رابطه فرزند آوری ؛ امام شهید بیان نمودند که چطور است یک خانواده آمریکایی نزدیک به ۱۴ فرزند در خانواده اش وجود دارد اما مردم ما از نقل قول های اشتباه به این رسیدهاند که جمعیت زیاد باعث بیخردی و بیمولاتی است و یک الگو جمعیتی مولد و پویا بعد از چند بحران در زمینه های مختلف باعث این شد که الگو جمعیتی ما کند و بعد از مدتی متوقف شود .
حال که با فرهنگ این کار را کردند باید مقابله کرد با اون جمعیت نخبگانی و ائمه جمعهای که دست از آرمان های خودشان از دهه ۶۰ کشیدند و در دهه ۷۰ بر ضد آن سخن گفتند مقابله کرد و باید با برنامه ریزی جدید و صرف زمان مجددی دوباره این الگوی جمعیتی را از سر بگیرند و چرخ دنده های آن را به حرکت در بیاورند .
رویکرد هایی که در قرن اخیر نسبت به عوامل جمعیتی دارند ، تک بعدی و تک ریشهای است . بزای مثال تنها بعد اقتصادی و بعد سیاسی مدنظر خود قرار دادند و این سیاست ها را در جامعه منتقل کردند . الان به این مشکل بر خوردند که این شکست در الگوی جمعیتی به خاطر نگاه تک بعدی در زمینه جمعیت بوده است.
متاسفانه دشمن توانسته است که قویترین و آرمانیترین هنجار فرهنگ اسلامی را مختل کند و خانواده ها را راضی به داشتم ۱ الی ۲ فرزند متوقف کرده است در صورتی که پیامبران الهی و ائمه معصومین ما بارها و بارها ما را به فرزندآوری و افزایش جمعیت چه در جامعه و چه در خانواده تشویق میکردند .
پس این تغییر تهاجم فرهنگی در دهه ۶۰ در اون شرایط سخت اقتصادی و جنگ ایجاد کردند و توانستند این ریشه فرهنگی را در مردم ما کمرنگ و در دهه ۷۰ اون رو ریشه کن کردند و مردم جامعه ما را با دربند کردن به خاطر شرایط اقتصادی دست بسته کردن و در حال حاضر جامعه ما به این دلیل در حال بسته شدن پنجره فرزندآوری در میان خانواده ها هستند ؛ و مردمان را به ۱ الی ۲ فرزند محدود کردند .
