جامعهی حکیم به این راحتی شکست نمیخورد
این را بدانید و به یاد داشته باشید:
جامعهای که بر پایهی حکمت بنا شده، همچون کوهی است استوار که در برابر توفانهای سهمگین تاریخ، سرفراز ایستاده است
خداوند متعال، به پیامبرانش کتاب و حکمت را آموخت
نه برای اینکه صرفاً دانشمند شوند،
نه برای اینکه صرفاً عالم گردند،
بلکه برای اینکه انسانها را تزکیه کنند؛
یعنی روحها را از آلودگیها پالایش دهند
یعنی دلها را از تاریکیها به نور برسانند
و در سایهی این نور، جامعه را به علم و حکمت برسانند
حکمت چیست؟
حکمت، عامل تشخیص حق از باطل است
حکمت، موجب حقمداری است
حکمت، مسیر در راه خدا قرار گرفتن است
حکمت، زمینهساز رهایی از شهوت و غضب است
حکمت، سرمایهی عبرتگیری و تفکر است
بدون حکمت، انسان همچون کشتیای است بیکاپیتان که در دریای طوفانی سرگردان است
بدون حکمت، جامعه همچون باغی است بیباغبان که بهزودی خشک میشود
بدون حکمت، تمدنها فرو میریزند و امپراتوریها به خاک میپیوندند
اما با حکمت؟
با حکمت، تاریکی به روشنایی میگراید
با حکمت، ضعف به قدرت تبدیل میشود
با حکمت، شکست به پیروزی میرسد
فیلسوف بزرگ و شهید والامقام، استاد مطهری، در این باره میفرماید:
انسان حکیم و جامعهی حکیم، انسانی است که:
نخست، در کار خود غایت و غرضی دارد؛
سپس، در میان هدفها و غرضها، اصلح و ارجح را انتخاب میکند.
به عبارت دیگر:
جامعهی حکیم که متشکل از انسانهای حکیم است، از روی کمال و دانایی، برای بهترین هدفها، بهترین شرایط ممکن را انتخاب میکند
این جامعه، در برابر همهی «چرا»ها، پاسخی بسیار دقیق و عقلانی دارد
خواه آن «چرا»ها به تعیین هدفها مربوط باشد،
یا «چرا»ها متوجهی انتخاب وسیله باشد
اگر جامعهای بتواند به این «چرا»ها پاسخ معقول دهد، حکیم است
و هر اندازه که از معقول بودن دور باشد، به همان اندازه نقص در حکمت دارد
اما مهمترین سؤال این است:
چگونه به حکمت برسیم؟
پاسخ این است:
تزکیه و دانش
بدون تزکیه، دانش به جهل میگراید
بدون دانش، تزکیه ناقص است
این دو، مانند بالهای پرندهاند که باید با هم حرکت کنند تا پرواز ممکن شود
حکمت، بینشی است که در سایهی معرفت الهی پدید میآید
بر اساس فکر در اسرار هستی و رسیدن به حق، میتوان به آن دست یافت
و صدالبته که حکمت، اعطایی است از جانب خداوند به مخلصین
یعنی خداوند، این نور را به کسانی میبخشد که قلبی پاک و نیتی خالص دارند
آیهی قرآن در همین زمینه میفرماید:
وَ مَن یُؤتَ الحِکمَةَ فَقَد أُوتِیَ خَیراً کَثِیراً
و هر کس را حکمت داده شود، به او خیر فراوان داده شده است.
امروز، آنچه جامعهی ایرانی را از جوامع دیگر متمایز میکند و او را زبانزد همهی جهانیان کرده است، رفتارهای حکیمانهی این جامعه است
چقدر باید خداوند را شاکر بود که این سرمایهی بیقیمت را در این سرزمین قرار داده است
چقدر باید خداوند را سپاس گفت که این نور را در دلهای ما روشن نگه داشته است
نشانههای وجود حکمت حاکم بر جامعهی ایرانی در این شبها و روزها عبارتند از:
یک — انجام بهموقع هر کاری، همراه با انتخاب بهترین وسایل و نزدیکترین راهها
دو — انفاق در کلام و مرام یعنی بخشش، سخاوت، و دستگیری از دیگران
سه — هدفمندی در هر کاری یعنی هیچ کاری بیحساب و کتاب انجام ندادن
چهار — قدرت انتخاب اصلح یعنی میان هزار راه، برگزیدن بهترین
پنج — برهانی بودن و آشنایی با علل امور یعنی ندانستن برای فهمیدن، بلکه برای فهماندن
شش — دوری از لهو و لغو یعنی هدر ندادن عمر در کارهای بیحاصل
و این پرسش آخر که بر سر زبانها میچرخد:
آیا جامعهای چنین مستحکم و حکیم، شکستپذیر است؟
خیر
جامعهای که حکمت، ستون فقراتش باشد؛
که علم، چراغ راهش باشد؛
که تقوا، نگین انگشترش باشد؛
که ایمان، روحش باشد؛
چنین جامعهای شکست نمیخورد
ایران، سرزمین حکمت است
ایران، مهد علم و دانش است
ایران، جاودان میماند
