تحلیل ابهامات توئیت وزیر خارجه درباره بازگشایی تنگه هرمز و پیامدهای راهبردی آن
ساعاتی پیش، سید عباس عراقچی، وزیر امور خارجه ایران، در توئیتی اعلام کرد: «در پی اعلام آتشبس در لبنان، عبور و مرور تمامی کشتیهای تجاری از طریق تنگه هرمز برای باقیمانده دوره آتشبس بهطور کامل آزاد اعلام میشود. این تردد باید در مسیر هماهنگشده و از پیش اعلامشده توسط سازمان بنادر و دریانوردی جمهوری اسلامی ایران انجام گیرد.» این اعلامیه هرچند در ظاهر اقدامی دیپلماتیک به نظر میرسد، اما با پرسشها و ابهامات قابل توجهی همراه بوده است.
باید توجه داشت که غیر از دونالد ترامپ که به طرح ادعاهای غیرواقعی شهرت دارد، اغلب تحلیلگران، کارشناسان و مقامات بینالمللی بر این باورند که ایران در جنگ اخیر (جنگ رمضان) پیروز میدان بوده است. این دیدگاه با استناد به رویدادهای چهلوچند روزه این جنگ، بهویژه بسته شدن تنگه هرمز بر روی کشتیهای کشورهای متخاصم و متحدانشان، بهعنوان یکی از عوامل کلیدی ناکامی آمریکا و رژیم صهیونیستی تقویت میشود.
شایان ذکر است که حاکمیت و نظارت ایران بر تنگه هرمز صرفاً ناشی از شرایط جنگی نیست، بلکه حقی قانونی است که در دو کنوانسیون بینالمللی ۱۹۸۵ ژنو و کنوانسیون ۱۹۸۲ جامائیکا به رسمیت شناخته شده است. بنابراین، نظارت فعال ایران بر این آبراه راهبردی، چه در زمان صلح و چه در زمان جنگ، حقی مسلم و قانونی محسوب میشود. از این رو، این پرسش مطرح میشود که چرا در شرایطی که دشمن در تنگنای راهبردی قرار گرفته، تصمیم به بازگشایی تنگه گرفته شده است؟
نکته حائز اهمیت دیگر، واکنش سریع دونالد ترامپ به این توئیت است. او در پیامی در شبکه اجتماعی خود نوشت: «تنگه هرمز کاملاً باز و آماده برای تجارت و عبور و مرور کامل است، اما محاصره دریایی تا آنجا که به ایران مربوط میشود، با تمام قوا و تا زمانی که معامله ما با ایران ۱۰۰٪ تکمیل شود، ادامه خواهد داشت. این روند باید خیلی سریع انجام شود، زیرا بیشتر نکات از قبل مذاکره شده است.»
ترامپ در ادامه با لحنی قلدرمآبانه مدعی شد: «ایالات متحده تمام "غبار هستهای" ایجادشده توسط بمبافکنهای B2 ما را دریافت خواهد کرد - به هیچ وجه هیچ پولی رد و بدل نخواهد شد. این توافق به هیچ عنوان به لبنان مربوط نیست... اسرائیل دیگر لبنان را بمباران نخواهد کرد و توسط ایالات متحده از انجام این کار منع شده است.»
با مشاهده این واکنشها و سوءاستفاده رسانهای دشمن از توئیتی که فاقد جزئیات کافی بوده، این پرسش مطرح میشود که آیا بازنگری در این تصمیم و ارائه شفافتر جزئیات آن، ضرورتی اجتنابناپذیر نیست؟
