چرایی ضرورت مقاومت

عقلانیت، کرامت، فطرت، هویت و حق؛ پنج ستون منطق مقاومت در اندیشه مؤسسه امام خمینی(ره)

عضو هیئت علمی موسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی(ره) با تبیین مبانی پنج‌گانه منطق و فلسفه مقاومت، به اشکال‌زدایی از تصور رایج جنگ‌طلبی در میان مقاومت‌کنندگان پرداخته و با استناد به آیات قرآن کریم و سیره اهل‌بیت(ع)، استمرار حضور ملت ایران در صحنه‌های دفاع از عزت و کرامت را، حرکتی عقلانی و فطری در برابر نظام سلطه معرفی کرد.

به گزارش دفتر ارتباطات فرهنگی، حجت‌الاسلام مهدی امیدی در سخنرانی خود ضمن تبریک میلاد حضرت فاطمه معصومه(س) و آرزوی بهره‌مندی از زیارت و شفاعت ایشان، به تشریح مفهوم «مقاومت» از منظر عقلانی و فلسفی پرداخت و گفت: واژه مقاومت به معنای اعتدال، ثبات و دوری از افراط و تفریط است؛ فرد مقاوم کسی است که با استفاده از ابزارهای مشروع، برای رسیدن به هدفی مشروع، تا دستیابی به حق کامل تلاش می‌کند و کار را راحت نمی‌کند.

«مقاومت؛ دفاع مشروع از حق با ابزارهای صحیح»

ایشان در تبیین معنای اصطلاحی مقاومت تصریح کرد: اگر کسی برای دستیابی به هدف مشروع، تمامی تلاش خود را به کار بگیرد و در این راه ثبات قدم داشته باشد تا رسیدن به حق کامل، این مقاومت است. اما اگر کسی برای هدفی نامشروع، مقاومت به خرج دهد، این لجبازی، عناد، سرکشی و طغیان است که باید مهار شود.

عضو هیئت علمی موسسه امام خمینی(ره) پنج مبنای اصلی برای فلسفه و منطق مقاومت برشمرد:

۱. اقتضای طبیعت:
حجت‌الاسلام امیدی در تشریح اولین مبنا گفت: طبیعت هر موجود زنده‌ای، از جمله انسان، اقتضای دفاع از خود را دارد. گیاه برای رشد در برابر موانع مقاومت می‌کند، حیوان هنگام حمله از خود واکنش نشان می‌دهد و انسان نیز به صورت ناخودآگاه در مقابل تهاجم از خود دفاع می‌کند. این یک امر کاملاً طبیعی و غریزی است.

وی با اشاره به آیه "یا أَیُّهَا النَّمْلُ ادْخُلُوا مَسالِکَکُمْ لا یَحْطِمَنَّکُمْ سُلَیْمانُ وَ جُنُودُهُ وَ هُمْ لا یَشْعُرُونَ" (ای مورچگان، به لانه‌های خود درآیید تا سلیمان و سپاهیانش، ندانسته شما را پایمال نکنند)، تصریح کرد: حتی مورچگان نیز برای حفظ جان خود و دیگر مورچگان، هشدار می‌دهند. این در حالی است که برخی افراد "بی‌وطن" که حتی از حیوان پست‌ترند، دستور بمب اتم را بر سر مردم ایران می‌دهند. این رفتار، خلاف طبیعت و فطرت انسانی است.

۲. کرامت انسانی:
مبنای دوم مقاومت را کرامت انسانی دانست و اظهار داشت: اگر انسان برای خود ارزش و کرامت قائل باشد و بداند که خداوند او را کریم آفریده است، در برابر چیزهایی که با کرامت او سازگار نیست، ایستادگی می‌کند. ایشان با استناد به سخن امام حسین(ع) "هیهات منا الذلة" (محال است که ذلت از ما باشد)، تبیین کرد: خدا، رسول خدا، مؤمنان و دامن‌های پاک، هرگز اجازه نمی‌دهند که ما تن به ذلت دهیم. این کرامت اجازه نمی‌دهد که ظلم و زورگویی را بپذیریم.

۳. فطرت کمال‌جو:
حجت‌الاسلام امیدی مبنای سوم را فطرت انسان به عنوان موجودی کمال‌جو معرفی کرد و گفت: انسان‌ها ذاتاً دنبال کمال، سعادت و رسیدن به اوج هستند. برای دستیابی به کمال، از هر چیزی که باعث نقص و انحطاط شود، دوری می‌کنند و در برابر موانع کمال، مقاومت به خرج می‌دهند. وی با استناد به آیه "وَ لا تَرْکَنُوا إِلَی الَّذِینَ ظَلَمُوا فَتَمَسَّکُمُ النَّارُ" (و بر ظالمان تکیه نکنید که آتش [جهنم] شما را فرا می‌گیرد)، بیان داشت: فطرت انسان گواهی می‌دهد که ظلم بد است، پس نباید به ظالم اعتماد کرد، چرا که گرفتار عذاب الهی خواهیم شد.

۴. هویت ملی و تمدنی:
مبنای چهارم را حفظ هویت دانست و گفت: هویت، اقتضا می‌کند که باورها، ارزش‌ها و شخصیت فردی و اجتماعی مورد احترام قرار گیرند. جوامع برای حفظ باورها، ارزش‌ها و رسوم خود تلاش می‌کنند و مرزهای ایدئولوژیک خود را مراقبت می‌کنند. ملتی چون ایران که دارای سابقه تمدنی غنی و اندیشمندان بزرگ است، برای حفظ هویت خود تلاش می‌کند و در برابر کسانی که با این هویت مبارزه می‌کنند، مقاومت به خرج می‌دهد. این حق مشروع و عقلی است.

۵. حق مالکیت و دفاع از آن:
مبنای پنجم را حق دانست و تصریح کرد: اگر انسان مالک چیزی باشد و حق تصرف در آن را داشته باشد، در برابر کسی که بخواهد آن را تصرف کند، مقاومت می‌کند. این حق داشتن، باعث می‌شود که انسان از خود دفاع کند. سرزمینی چون ایران متعلق به مردم آن است و اگر کسی بخواهد آن را غصب کند، ملت بر اساس حق خود می‌تواند در برابرش مقاومت کند.

«رفراندوم؛ نادانی در فهم منطق مقاومت»

در پایان، حجت‌الاسلام امیدی با اشاره به طرح موضوع رفراندوم توسط برخی افراد، گفت: منطق عقل و منطق مقاومت این را نمی‌فهمد. وقتی دشمن به حق تو تعرض کرده است، معنا ندارد که از مردم رفراندوم بگیریم که آیا دفاع کنیم یا نه. این حرف‌ها بی‌معناست. وقتی من صاحب حق هستم و به حق من تعرض شده، مقاومت حق من است. این را هر انسان با شرافت و عالمی می‌فهمد. ایشان با نقل قول از مارگارت تاچر که مذاکره با کسی که به سرزمینت تعرض کرده را بی‌معنا می‌دانست، بر لزوم دفاع در برابر متجاوز تأکید کرد و اظهار داشت: کسانی که رفراندوم را برای دفاع از حق مطرح می‌کنند، یا منطق مقاومت را نفهمیده‌اند یا نادانی می‌کنند.