ولایت‌مداری و عقلانیت تکلیف
ولایت‌مداری و عقلانیت تکلیف
لزوم توجه به «ولایت‌مداری» در برابر «استکبار درونی»
«من‌محوری» آسیب جدی در ساحت ولایت‌مداری است
استاد حوزه و دانشگاه، با تبیین مفهوم «ولایت‌مداری» به عنوان رکن رکین نظام اسلامی، تصریح کرد که بزرگترین چالش در این مسیر، غلبه «استکبار درونی» یا همان «من‌محوری» بر اراده فردی است.
حجت‌الاسلام علی رضاییان در قرارگاه مصباح الهدی اظهار داشت: ولایت‌مداری فراتر از یک عنوان سیاسی، حقیقتی است که در همه شئون زندگی انسان، از اندیشه تا رفتار، باید تجلی یابد. امام راحل (ره) با احیای این مفهوم در جامعه شیعی، ولایت‌مداری را که پیش‌تر در ساحت‌های فردی و برخی عرصه‌های اجتماعی محدود بود، به یک الگوی جامع حکمرانی در قالب جمهوری اسلامی تبدیل کرد.
وی با تبیین وجوه مختلف جایگاه پیامبر اکرم (ص) و اهل‌بیت (ع) به عنوان پدر، معلم، طبیب و حاکم امت، بر لزوم درک صحیح از این شئون تأکید کرد و افزود: برخی در طول تاریخ، با تفکیک نادرست این شئون، دچار کج‌فهمی شده‌اند؛ مثلاً برخی مسئولان پیشین با نگاهی تقلیل‌گرایانه، تنها به بُعد «بشیر و نذیر» بودن پیامبر توجه کرده و شأن حکومتی و قاطعیت ایشان در اجرای احکام الهی را نادیده گرفته‌اند. در حالی که جامعه بدون حکومت، و حکومت بدون قانون الهی امکان‌پذیر نیست و اجرای این قانون در زمان غیبت، نیازمند فقیه واجد شرایط است.
این استاد حوزه و دانشگاه با اشاره به آسیب‌شناسی رفتارهای متناقض در بدنه مدیریتی کشور، تصریح کرد: مشکلات و انحرافاتی که در طول تاریخ انقلاب دیده شده، ناشی از این است که افراد در فهم و انگیزه خود دچار «من‌محوری» شده‌اند. وقتی فرد در مقام تصمیم‌گیری، خود را مستقل از ولیّ ببیند و در مقابل امر ولی، «من» را محور قرار دهد، در واقع دچار نوعی استکبار شده است.
حجت‌الاسلام رضاییان دوگانه «ولایت‌مداری» و «استکبار» را از کلیدی‌ترین مفاهیم برای درک شرایط کنونی دانست و خاطرنشان کرد: ما در کنار استکبار بیرونی (نظام سلطه)، با یک استکبار درونی نیز مواجه هستیم که همان هوای نفس و منیّت افراد است. گاهی این استکبار درونی در پوشش نفاق یا تحلیل‌های شخصی بروز می‌کند؛ فردی که در دوران سختی‌ها همراه بوده، اما زمانی که منافع مالی، جایگاه، جناح‌بندی‌ها یا علایق خانوادگی‌اش با نظر ولیّ در تعارض قرار می‌گیرد، دچار تزلزل می‌شود.
وی با اشاره به اینکه بسیاری از چهره‌های تاریخی که سوابق درخشانی داشتند، در پیچ‌های تاریخی به دلیل همین «من‌محوری» از مسیر ولایت خارج شدند، تأکید کرد: ولایت‌مداری به معنای تبعیت گزینشی نیست که هرجا نظر ولی با نظر ما همراه بود، تبعیت کنیم؛ بلکه ولایت‌مداری یعنی حتی در شرایطی که اراده و تشخیص شخصی ما با ولی تفاوت دارد، مطیع محض باشیم.
این استاد دانشگاه در پایان با بیان اینکه «من» در تحلیل‌ها و اراده‌ها باید در مدار ولایت ذوب شود، افزود: امروز نیز آنچه موجب بروز تشتت در جامعه می‌شود، عدم درک صحیح از جایگاه ولایت و نسبت میان ولی و امت است. در ولایت‌مداری حقیقی، جایگاه مکانی یا سوابق افراد اهمیت ندارد، بلکه میزان انطباق تصمیمات و رفتارهای فرد با شاخص‌های ولیّ امر است که ولایت‌مداری را محقق می‌سازد.
