مصباح؛ حکیم مجاهد
مصباح؛ حکیم مجاهد
دکتر محمد فنایی اشکوری شب چهاردهم دیماه ۱۴۰۴ در قم، آیتالله محمدتقی مصباح یزدی را «حکیم» دانست و تأکید کرد که حکیم بودن، مفهومی فراتر از صرفِ فیلسوف بودن دارد.
به گفته وی، علامه مصباح علاوه بر تسلط بر فلسفه اسلامی، با فلسفه غرب نیز آشنا بود و همین امر زمینهساز نوآوریهای او در فلسفههای مضاف و نقد تطبیقی مکاتب فکری، از جمله مارکسیسم، شد. او مرحوم مصباح یزدی را فیلسوفی معاصر دانست که اندیشهاش محدود به فلسفه گذشته نبود.
فنایی اشکوری با تفکیک میان «فلسفه» و «حکمت» گفت: در معنای دقیق، حکمت به معرفت استوار و ناظر به حقیقت اطلاق میشود و حکیم کسی است که علاوه بر شناخت، در عمل نیز به آن پایبند باشد؛ از اینرو، هر فیلسوفی لزوماً حکیم به شمار نمیآید.
وی عبودیت، تکلیفمحوری و رسیدن به فضیلت عملی را از مؤلفههای اصلی حکمت دانست و افزود: حکمت مراتبی دارد؛ خداوند حکیم مطلق است و پس از او انبیا در بالاترین مرتبه حکمت قرار دارند. بر اساس آموزههای قرآنی، حکمت به معنای خردمندانه زیستن و تعلیم آن به دیگران است.
این عضو هیأت علمی موسسه امام خمینی (ره) با اشاره به نمونههایی چون حضرت لقمان، تصریح کرد که حکمت در اصطلاح قرآنی لزوماً به معنای فلسفه نظری نیست، بلکه بصیرت، خردورزی و تعلیم عملی را نیز دربرمیگیرد.
در جمعبندی این سخنرانی تأکید شد که میزان حکمت هر فرد، به اندازهی بصیرت، فضیلت و معرفت اوست و آیتالله مصباح یزدی به این اعتبار، از مرتبهای قابل توجه از حکمت برخوردار بوده است.
