عاشورا در منظومه فکری امام شهید
عاشورا در منظومه فکری امام شهید
تغییر نظام محاسباتی خواص زمینهساز انحراف جامعه در صدر اسلام شد
عضو هیئت علمی مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی(ره) با اشاره به حوادث صدر اسلام گفت: یکی از عوامل مهم شکلگیری بحرانها در جامعه اسلامی، لغزش برخی خواص و تغییر در نظام محاسباتی آنان بود؛ مسئلهای که به نفوذ جریانهای معارض و ایجاد فتنههایی انجامید که حتی به تحمیل جنگهای متعدد بر امیرالمؤمنین(ع) منجر شد.
حجتالاسلام سلیمانی عضو هیئت علمی مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی(ره) در سخنرانی در قرارگاه مصباح الهدی با اشاره به حوادث تاریخی صدر اسلام اظهار کرد: بررسی وقایع آن دوره میتواند زمینه بصیرت نسبت به تحولات امروز را فراهم کند و جامعه را در شناخت فتنهها و جریانهای انحرافی یاری دهد.
وی با اشاره به وضعیت جامعه اسلامی در سالهای پایانی خلافت عثمان افزود: در آن دوره به دلیل برخی نابسامانیها از جمله عملکرد دستگاه قضایی و مسائل اقتصادی، نارضایتیهایی در جامعه شکل گرفت. به گفته وی، اجرای نشدن حدود الهی درباره برخی افراد و نیز تفاوتهای گسترده در توزیع بیتالمال از جمله مواردی بود که اعتراضهایی را در جامعه برانگیخت.
عضو هیئت علمی مؤسسه امام خمینی(ره) ادامه داد: در آن زمان حداقل سهم سالانه برخی از مردم از بیتالمال ۲۵ درهم بود، در حالی که برخی چهرههای سرشناس مبالغ بسیار بیشتری دریافت میکردند و این مسئله به شکلگیری شکاف اقتصادی در جامعه انجامید.
سلیمانی همچنین به مسئله نفوذ در ساختار حکومت اشاره کرد و گفت: در آن دوره برخی جریانها از جمله بنیامیه توانستند با ورود به ساختار قدرت، نقش مؤثری در تحولات سیاسی جامعه ایفا کنند؛ جریانی که به گفته وی در منابع تاریخی به عنوان یکی از عوامل ایجاد اختلاف و انحراف در جامعه اسلامی مطرح شده است.
وی با اشاره به دوران حکومت امیرالمؤمنین علی(ع) تصریح کرد: پس از روی کار آمدن آن حضرت برای اصلاح جامعه، جریانهای مختلف با ایجاد فتنهها و اختلافات، سه جنگ بزرگ جمل، صفین و نهروان را به حکومت ایشان تحمیل کردند.
عضو هیئت علمی مؤسسه امام خمینی(ره) افزود: پیچیدگی فتنهها به اندازهای بود که برخی گروهها که در ظاهر خود را اصلاحطلب یا انقلابی میدانستند، در نهایت به تقابل با امیرالمؤمنین(ع) رسیدند و حتی به این نتیجه رسیدند که برای اصلاح جامعه باید شخصیتهایی مانند امام علی(ع)، معاویه و عمرو عاص را ترور کنند.
سلیمانی در ادامه با تأکید بر ضرورت عبرتآموزی از تاریخ گفت: امیرالمؤمنین(ع) بارها مردم را به مطالعه تاریخ و عبرت گرفتن از سرگذشت امتهای پیشین دعوت میکردند و بر این نکته تأکید داشتند که امت اسلامی نیز ممکن است همان مسیری را طی کند که پیش از این در میان بنیاسرائیل رخ داده است.
وی همچنین با اشاره به نقش برخی خواص در تحولات آن دوره خاطرنشان کرد: در بسیاری از موارد، برخی افراد با وجود سابقه حضور در کنار پیامبر اسلام(ص) و امیرالمؤمنین(ع)، به دلیل تغییر در محاسبات سیاسی و اجتماعی خود دچار لغزش شدند و تصمیماتی گرفتند که زمینهساز تقویت جریانهای مخالف شد.
عضو هیئت علمی مؤسسه امام خمینی(ره) با بیان نمونههایی از این اختلاف نظرها در دوران حکومت امام علی(ع) گفت: برخی چهرهها حتی پیشنهاد میدادند برای حفظ ثبات سیاسی با افرادی مانند معاویه مدارا شود یا امتیازاتی به آنان داده شود، اما امیرالمؤمنین(ع) چنین رویکردی را نپذیرفتند.
حجتالاسلام سلیمانی در پایان با اشاره به ادامه این روند در تحولات بعدی جهان اسلام اظهار کرد: بررسی این رویدادها نشان میدهد که شناخت دقیق جریانها و عبرت گرفتن از تجربههای تاریخی میتواند نقش مهمی در جلوگیری از تکرار خطاهای گذشته داشته باشد.
