دشمن و امنیت نرم
دشمن و امنیت نرم امنیت
امنیت نرم از جنگ سخت کماهمیتتر نیست
استاد حوزه و دانشگاه با تأکید بر اینکه تهدیدهای غیرنظامی، رسانهای، شناختی و سایبری میتوانند به اندازه جنگ سخت خطرناک باشند، گفت: امنیت نرم به معنای حفظ هویت، انسجام، آرامش و اعتماد عمومی جامعه در برابر نفوذ و عملیات روانی دشمن است.
به گزارش روابط عمومی موسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی(ره)، حجتالاسلام سخاوتی استاد حوزه و دانشگاه در سخنانی در قرارگاه مصباح الهدی با استناد به آیه پایانی سوره آلعمران اظهار کرد: خدای متعال میفرماید: «یا ایها الذین آمنوا اصبروا و صابروا و رابطوا و اتقوا الله لعلکم تفلحون» و این آیه، در بحث امنیت نرم، آیهای راهبردی و قابل تأمل است.
وی افزود: در این آیه، تنها بر صبر فردی تأکید نشده، بلکه بر صبر جمعی و توصیه متقابل به استقامت نیز تصریح شده است. به گفته سخاوتی، جامعه مؤمن باید هم خود اهل بردباری باشد و هم دیگران را به پایداری، تحمل سختیها و حفظ انسجام دعوت کند.
این استاد حوزه و دانشگاه با اشاره به تعریف رایج امنیت نرم در ادبیات غربی گفت: در نگاه غربی، امنیت نرم به توانایی یک دولت یا جامعه برای حفظ هویت، ثبات، مشروعیت و انسجام خود در برابر تهدیدهای غیرنظامی گفته میشود. وی ادامه داد: در این چارچوب، مؤلفههایی نظیر امنیت فرهنگی، اجتماعی، سیاسی، اقتصادی، اطلاعاتی، سایبری، روانی و نیز سرمایه اجتماعی و اعتماد عمومی مورد توجه قرار میگیرد.
سخاوتی تصریح کرد: هرچند کشورها در شرایط جنگ سخت، درگیر تهدیدهای نظامی آشکار میشوند، اما نباید از این نکته غفلت کرد که جنگ نرم و مسئله امنیت نرم، در بسیاری از مواقع حتی از جنگ سخت نیز مهمتر است؛ زیرا دشمن میتواند از مسیر رسانه، شایعه، جنگ شناختی، نفوذ فرهنگی و اخلال در اعتماد عمومی، ضربات عمیقتری وارد کند.
وی با تبیین نگاه قرآنی به امنیت نرم اظهار کرد: در منظومه اسلامی، امنیت نرم صرفاً به معنای ثبات سیاسی یا اجتماعی نیست، بلکه به مفاهیمی همچون آرامش، اطمینان، سکینه، وحدت، ایمان، تقوا، ولایت و بصیرت گره خورده است. به گفته وی، جامعهای که بر مدار ایمان به خدا، عدالت و ولایت الهی حرکت میکند، در برابر تهدیدهای نرم نیز استحکام بیشتری خواهد داشت.
استاد حوزه و دانشگاه در ادامه با اشاره به سخنان رهبر معظم انقلاب درباره لزوم حفظ انسجام ملی گفت: امروز یکی از مهمترین وظایف نخبگان، خواص و فعالان اجتماعی آن است که در عین جهاد تبیین، مراقب باشند وحدت جامعه آسیب نبیند. وی افزود: نباید بدون اطلاع کافی، درباره افراد و مسائل مختلف داوری شتابزده کرد؛ زیرا این مسئله میتواند خواسته یا ناخواسته به تضعیف همبستگی عمومی منجر شود.
وی خاطرنشان کرد: جهاد تبیین به معنای سخن گفتن بدون پشتوانه نیست، بلکه لازمه آن، دسترسی به اطلاعات دقیق، تحلیل درست و انتقال مسئولانه واقعیتها به جامعه است. از همین رو، مسئولان باید در موضوعات حساس، زمینه اقناع نخبگان و خواص را فراهم کنند تا آنان نیز بتوانند افکار عمومی را بهدرستی توجیه و همراه کنند.
سخاوتی با اشاره به اهمیت حوزه سایبری در امنیت نرم تصریح کرد: یکی از مسائل مهم در شرایط جنگی، مراقبت از فضای مجازی و بسترهای ارتباطی است. وی با طرح انتقاداتی نسبت به برخی سهلگیریها در این حوزه گفت: در زمانهای که دشمن از ابزارهای رسانهای و اطلاعاتی برای ضربه زدن استفاده میکند، تصمیمگیری درباره باز یا بسته بودن برخی فضاهای ارتباطی باید با دقت، ملاحظه امنیتی و توجه به پیامدهای آن انجام شود.
وی افزود: اگر در اوج درگیری سخت، مسیرهای نفوذ اطلاعاتی و سایبری تسهیل شود، خسارتهای حاصل از آن ممکن است به سادگی جبرانپذیر نباشد. بر همین اساس، توجه به امنیت سایبری و مدیریت هوشمند فضای مجازی، بخشی جداییناپذیر از تأمین امنیت نرم کشور است.
این استاد حوزه و دانشگاه در بخش دیگری از سخنان خود با اشاره به سابقه تاریخی آمریکا گفت: ایالات متحده از آغاز شکلگیری خود، با خشونت، سلطهطلبی و حذف دیگران همراه بوده و در طول حیات سیاسی خود نیز همواره در مسیر مداخله، جنگافروزی و فشار بر ملتها حرکت کرده است. به گفته وی، تجربه کشورهای مختلف نشان میدهد که آمریکا هر جا منافع خود را در خطر ببیند، از هیچ نوع فشار سخت و نرم فروگذار نمیکند.
وی تأکید کرد: جمهوری اسلامی ایران از معدود نظامهایی است که در برابر زیادهخواهی آمریکا ایستاده و همین ایستادگی، ضرورت توجه همزمان به جنگ سخت و جنگ نرم را دوچندان کرده است. از این رو، نباید تنها به میدان نظامی چشم دوخت، بلکه باید جبهه فرهنگی، رسانهای، روانی و شناختی را نیز جدی گرفت.
سخاوتی در پایان گفت: امنیت نرم، پشتوانه پایداری یک ملت در میدانهای بزرگ است و بدون آن، حتی موفقیتهای نظامی نیز ممکن است آسیبپذیر شود. وی افزود: صبر، بصیرت، وحدت، تقوا و مراقبت از نفوذ دشمن، مهمترین عناصر حفظ امنیت نرم جامعه اسلامی است.
