خونخواهی در زیارت عاشورا

قائم‌مقام مدیریت حوزه علمیه قم: زیارت عاشورا «مدرسه خون‌خواهی» است
انقلاب اسلامی امتداد تاریخی عاشورا برای ازاله ظلم جهانی

قائم مقام مدیریت حوزه‌های علمیه با تشریح جایگاه معرفتی و تربیتی زیارت عاشورا و تبیین ابعاد فلسفه خون‌خواهی سیدالشهدا (ع) گفت: زیارت عاشورا یک حدیث قدسی و سرشار از معارف الهی است که روحیه ظلم‌ستیزی، جهاد مستمر و خون‌خواهی از جبهه باطل را در جامعه ایمانی زنده نگه می‌دارد و انقلاب اسلامی ایران نیز حرکتی مستقیم در مسیر تحقق اهداف قیام کربلا، احیای غیرت دینی و زمینه‌سازی برای ظهور منتقم حقیقی است.

به گزارش دفتر ارتباطات فرهنگی، حجت‌الاسلام حمید ملکی قائم‌مقام مدیریت حوزه علمیه قم در قرارگاه مصباح الهدی ضمن تسلیت ایام سوگواری آل‌الله و گرامیداشت یاد و خاطره شهدای اسلام و مقاومت، به تبیین موضوع «خون‌خواهی در زیارت عاشورا» پرداخت و گفت: زیارت عاشورا در میان ادعیه و زیارات، دارای عظمت، ثواب و تأثیرات شگرف و بی‌نظیری است و سیره بزرگان و علمای شیعه همواره بر توسل مداوم به این زیارت شریف استوار بوده است.

وی با نقل خاطره‌ای مستند از فرزند علامه امینی (ره) اظهار کرد: فرزند علامه امینی نقل می‌کردند که مدتی پس از ارتحال پدرشان، ایشان را در عالم رؤیا بسیار مسرور، شادمان و در مرتبه‌ای عالی مشاهده کردند؛ از ایشان پرسیدند آیا این نشاط و جایگاه رفیع به خاطر تألیف کتاب شریف و عظیم «الغدیر» است؟ علامه در پاسخ فرمودند در عالم برزخ آنچه بیش از هر چیز ارزش، بها و گره‌گشایی دارد، زیارت عاشورا و مداومت بر آن است. 

قائم مقام مدیریت حوزه‌های علمیه در تحلیل این واقعه تصریح کرد: ارزش کار بزرگ علامه امینی در دفاع علمی و متقن از حریم ولایت امیرالمؤمنین (ع) و تألیف الغدیر غیرقابل انکار است، اما حقیقت این است که علامه امینی زمانی موفق به نوشتن الغدیر شد که ابتدا در مدرسه عاشورا و زیارت عاشورا تربیت گردید و این توسل و پیوند قلبی با سیدالشهدا (ع) بود که به او قدرت، برکت و توفیق نگارش چنین اثر ماندگاری را بخشید.

حجت‌الاسلام ملکی با بیان اینکه زیارت عاشورا یک «حدیث قدسی» و کلام مستقیم پروردگار است، افزود: هر شیعه باید در برنامه روزانه خود ولو با قرائت فرازهایی کوتاه، با این زیارت مأنوس باشد؛ چرا که زیارت عاشورا به عنوان یک نظام تربیتی، مهم‌ترین اثری که در زائر و خواننده خود ایجاد می‌کند، برانگیختن روحیه «خون‌خواهی» است. 

وی در تشریح واژه «ثار» و تفاوت آن با مفاهیم مشابه گفت: در لغت و اصطلاح، «ثار» و «خون‌خواه» به کسی اطلاق می‌شود که تا انتقام خون شهید یا مقتول مظلوم را از ظالمان نگرفته و خون‌بهای او را ستانده است، آرام و قرار نمی‌گیرد. سیدالشهدا (ع) شخصیتی است که به دلیل عظمت بی‌مانندش، خون‌خواه او خودِ پروردگار است؛ از این رو در زیارت عاشورا خطاب به ایشان می‌گوییم «السلام علیک یا ثار الله و ابن ثاره» و این پیوند عاطفی و حماسی است که در طول تاریخ، در میان انسان‌ها هیجان، بعثت، پویایی و جهاد شبانه‌روزی ایجاد کرده است.

قائم‌مقام مدیریت حوزه‌های علمیه با اشاره به تفاوت سطوح بهره‌مندی از زیارت عاشورا یادآور شد: ما در میان مؤمنان، هم «عاشوراخوان» داریم و هم کسانی که «عاشورا را می‌دانند و می‌فهمند». حاصل قرائت همراه با معرفت و درک عمیق عاشورا، شخصیت‌هایی چون علامه طباطبایی، امام خمینی (ره) و شهدای گران‌قدر انقلاب اسلامی می‌شوند که مسیر تاریخ را تغییر دادند.

وی با تأکید بر اینکه جریان خون‌خواهیِ جاری در جبهه مقاومت و کشور ما پدیده‌ای نوظهور نیست، گفت: امروز اگر ملت ما پس از شهادت جان‌گداز رهبران و مجاهدان جبهه حق فریاد خون‌خواهی سر می‌دهد، این برخاسته از همان فرهنگ عاشوراست. امام راحل (ره) نیز با نهضت و انقلاب اسلامی خود، در مسیر خون‌خواهی سیدالشهدا (ع) قیام کرد. هدف نهایی این انقلاب، تحقق عینی اهداف امام حسین (ع) یعنی «ازاله ظلم» و «اعاده عدل» در جهان است.

حجت‌الاسلام ملکی با بازخوانی وضعیت کشور در دوران رژیم پهلوی و تسلط استعمارگران گفت: کسانی که دوران طاغوت را به یاد دارند می‌دانند که بیش از ۵۰ هزار مستشار آمریکایی در این کشور حضور داشتند؛ وحشی‌های کراوات‌زده‌ای که خود را متمدن می‌نامیدند و علاوه بر حقوق نجومی، از ملت ایران «حق توحش» دریافت می‌کردند. آنها ایرانیان را وحشی و خود را مظهر تمدن می‌دانستند و تحقیر و ظلمی بزرگ‌تر از این برای یک ملت غیور وجود نداشت و امام خمینی (ره) به پشتوانه فرهنگ عاشورا علیه این تحقیر تاریخی قیام کرد تا عزت دینی و ملی را به کشور بازگرداند.
وی افزود: امام خمینی (ره) بیش از ۷۵ سال از عمر شریف خود را وقف اعتلای کلمة‌الله کرد؛ در دوران مبارزه سختی‌های زندان و تبعید را به جان خرید و در دوران رهبری نیز با ایستادگی در برابر نفوذ جریان‌های تکنوکرات، کم‌اعتقاد و پرتوقع، خون‌دل‌های فراوانی خورد تا این کشور را از چنگال استعمارگران خارجی و مستبدان داخلی نجات دهد و خون پاک شهدا نیز تداوم‌بخش همین راه است و تشییع پیکرهای مطهر آنان، بعثتی بزرگ در جامعه ایجاد می‌کند.

استاد حوزه علمیه قم با یادآوری تشییع پیکر مطهر امام راحل (ره) و مقایسه رویش‌های انقلاب گفت: در تشییع پیکر امام خمینی (ره) بیش از ۱۰ میلیون نفر حضور یافتند و امروز نیز رویش‌های انقلاب اسلامی به گونه‌ای است که شهادت یاران انقلاب، خروشی بی‌نظیر و میلیونی در سراسر کشور پدید می‌آورد. حضور خودجوش و مستمر مردم در صحنه‌های دفاع از انقلاب، کار مادی و بشری نیست، بلکه تحقق سنت‌های الهی است و خداوند در قرآن می‌فرماید «ان الذین آمنوا و عملوا الصالحات سیجعل لهم الرحمن ودا»؛ اگر کسی در ایمان و عمل صالح پایدار و مستحکم بماند، خداوند محبت او را در دل‌های انسان‌های آزاده جاری می‌سازد.

وی در ادامه با تحلیل دقیق‌تر واژه «ثارالله» و تفاوت آن با حکم فقهی «قصاص» تصریح کرد: قصاص یک حکم حقوقی برای قتل‌های عادی است که با مجازات قاتل به پایان می‌رسد؛ چنان‌که قاتلان سیدالشهدا (ع) نیز در دنیا توسط مختار به سزای عمل خود رسیدند و کشته شدند، اما جریان خون‌خواهی امام حسین (ع) همچنان پس از قرن‌ها باز و زنده است. 

حجت الاسلام ملکی چهار ویژگی منحصربه‌فرد را عامل استمرار این خون‌خواهی ابدی دانست و اظهار کرد: عظمت شخصیت حقیقی شهید؛ شخصیتی مانند سیدالشهدا (ع) که فرزند رسول خدا (ص)، فاطمه زهرا (س) و امیرالمؤمنین (ع) و سرور جوانان اهل بهشت است، در اوج کمالات انسانی قرار دارد.

وی ادامه داد: شأن و شخصیت حقوقی مقتول؛ حضرت سیدالشهدا (ع) صاحب مقام الهی امامت است؛ امامی که واسطه فیض عالم، مجرای نزول برکات آسمانی و مظهر هدایت تشریعی و تکوینی پروردگار است.

حجت الاسلام ملکی گفت: نحوه و شدت جراحت و مصیبت؛ در طول تاریخ بشریت، هیچ مقتول و شهیدی با چنین قساوت، بی‌رحمی، غربت، تشنه‌کامی و در میان مصائب عظیمی که بر خاندانش رفت، به شهادت نرسیده است.

قائم مقام مدیریت حوزه‌های علمیه عنوان کرد: پستی و رذالت قاتلان؛ کسانی که دست به این جنایت زدند، شقی‌ترین و پست‌ترین جانیان روی زمین بودند.

وی در پایان با اشاره به اینکه تجمیع این چهار ویژگی سبب شده تا خداوند متعال خود را خون‌خواه این خون بداند، خاطرنشان کرد: این خون‌خواهی تا زمان ظهور منتقم حقیقی، حضرت ولی‌عصر (عج) ادامه دارد. امام زمان (عج) هنگام ظهور، خون‌خواه اصلی سیدالشهدا (ع) و تمامی مظلومان تاریخ خواهد بود و هدف زیارت عاشورا این است که ما را به معرفت حقیقی امام برساند تا در رکاب امام عصر (عج) در جبهه خون‌خواهیِ حق علیه باطل و مبارزه با مستکبران جهان قرار بگیریم.
عاشورا زیارت امام خواهی انقلاب سیدالشهدا مقام حوزه علمیه قائم