بررسی تعلیم و تربیت در جمهوری اسلامی

بررسی تعلیم و تربیت در جمهوری اسلامی
تعلیم و تربیت در جمهوری اسلامی؛ جایگاه و رسالت معلم

به گزارش دفتر ارتباطات فرهنگی، در برنامه «پاتوق گفتگو» از موکب مصباح‌الهدی مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی (ره)، به مناسبت روز معلم و با محوریت پیام مقام معظم رهبری، موضوع «تعلیم و تربیت در جمهوری اسلامی» با حضور اساتید عباسی، ابراهیم‌نیا و حسین خانی مورد بحث و بررسی قرار گرفت.

دیدگاه رهبری درباره معلم و نقش تربیتی (استاد عباسی)  
استاد عباسی با اشاره به پیام رهبری گفت: معلم در مکتب تربیتی اسلام، «شکوفاساز استعدادها» و «هماهنگ‌کننده رشد بینشی، گرایشی و رفتاری» متربی است. رهبر معظم انقلاب در پیام خود بر هویت‌سازی به عنوان محصول این هماهنگی تأکید کردند.

تعریف معلم در نگاه اسلامی (استاد ابراهیم‌نیا)  
وی با استناد به حدیث پیامبر (ص) که معلمان را «مبعوث‌گونه» معرفی می‌کند، افزود: معلم در اندیشه امام شهید، «تولیدکننده سرمایه ملی» است؛ زیرا مدیران، دانشمندان و هنرمندان جامعه در بستر آموزش و پرورش تربیت می‌شوند.

نقش هویت‌سازی معلم (استاد حسین خانی)  
حسین خانی با تأکید بر جایگاه رفیع آموزش و پرورش گفت: رهبر شهید، آموزش و پرورش را در ردیف سایر دستگاه‌ها نمی‌دانست، بلکه آن را پوشش‌دهنده همه دستگاه‌ها معرفی می‌کرد. معلم با گفتار، رفتار و حتی شوخی خود در کلاس، هویت نسل آینده را می‌سازد.

رسالت معلمی؛ شغل یا رسالت الهی؟  
اساتید ضمن تأکید بر اهمیت معیشت معلمان، بر این نکته اتفاق نظر داشتند که تقلیل معلمی به یک شغل مادی، نگاه ناقصی است. معلمی «شغل انبیاست» و روحیه جهادی معلم (مانند شهیده سالاری و شهید مطهری) است که سرمایه انسانی جامعه را تربیت می‌کند. شهید مطهری با وجود دریافت شهریه طلبگی، با شور و نشاط تدریس می‌کرد و شاگردان از گرمای بحث او، سرما را حس نمی‌کردند.

راهکار درونی‌سازی هویت ایرانی-اسلامی  
اساتید با الگوگیری از تاریخ (مانند معلم شیعی معاویه بن یزید که با جانفشانی، تفکر سلطنتی را تغییر داد) بر نقش معلم در «جریان‌سازی و عمل‌سازی» تأکید کردند. معلم باید اندیشیدن را بیاموزد (نه صرفاً اندیشه‌ها را). همچنین تکریم معلم از طریق رسانه، کتاب و پویانمایی، باعث جذب بهترین نیروها به آموزش و پرورش می‌شود.

نتیجه‌گیری  
در پایان، مجری برنامه با یادآوری حملات دشمن به مدارس و دانشگاه‌ها در جنگ رمضان، این اقدامات را نشانه ترس دشمن از علمِ همراه با ایدئولوژی اسلامی دانست. همچنین با گرامیداشت یاد علامه مصباح یزدی (که حق معلمی بر گردن جامعه دارد) و شهدای معلم (به ویژه شهدای مدرسه شجره طیبه میناب و شهیده زهرا حدادعادل)، بر این نکته تأکید شد که موشک‌های فتاح، سجیل و خیبرشکن، ثمره تربیت همین معلمان در مکتب انبیاست و تحقق پیشگویی پیامبر (ص) که «اگر علم در ثریا باشد، مردانی از فارس به آن دست می‌یابند»، امروز در جمهوری اسلامی محقق شده است.