نقد «روش شناسی فقه سیاسی» کتاب «عاشورا، فساد و اصلاح» جلسه اول
در این گفتگو به بررسی کتاب «عاشورا، فساد و اصلاح» نوشته داوود فیرحی میپردازد و نقدی بر روششناسی فقهی و جامعهشناسی سیاسی مطرح شده در آن ارائه میدهد. این کتاب شامل نه سخنرانی است که از سال ۱۳۸۶ تا ۱۳۹۹ ایراد شده و حادثه عاشورا را از منظر سیاسی با محوریت فساد و اصلاح تحلیل میکند. نقد اصلی این است که نویسنده حادثه عاشورا را به صرفاً یک نزاع سیاسی تقلیل داده و جنبه اعتقادی و کلامی آن را نادیده گرفته است. همچنین روش مورد استفاده در جامعهشناسی سیاسی، بدون در نظر گرفتن مبانی دینی و قرآنی، نمیتواند این واقعه را به درستی تحلیل کند. در بحث دیگری به حق مقاومت در برابر دولتهای مشروع و نامشروع پرداخته شده که آن نیز با موضوعات فقهی و سیاسی تبیین شده است، ولی در نهایت به تقلیل و سلب معنویت فلسفی و معنوی عاشورا منجر میشود. نکته کلیدی این است که تحلیل عاشورا باید بر مبانی دینی و کلامی عمیق استوار باشد و نه صرفاً بر تحلیل سیاسی یا جامعهشناختی، زیرا بدون آن، عظمت و پیام این اتفاق تاریخی به طور کامل درک نمیشود. در ادامه نیز ذکر شده که برنامههای بعدی به ادامه این نقد و بررسی بیشتر خواهند پرداخت.
نکات کلیدی:
کتاب «عاشورا، فساد و اصلاح» به تحلیل سخنرانیهای داوود فیرحی پیرامون عاشورا میپردازد و بر موضوع فساد و اصلاح در این واقعه تمرکز دارد.
نقد اصلی بر تقلیل حادثه عاشورا به یک نزاع سیاسی و نادیده گرفتن ابعاد اعتقادی آن است.
روششناسی مبتنی بر جامعهشناسی سیاسی نمیتواند معنای واقعی و پیامهای دینی عاشورا را بازنمایی کند.
استفاده از معیارهای دینی و قرآنی برای تحلیل عاشورا ضروری است تا چراغ راهی برای تبیین دقیقتر این واقعه باشد.
بحث حق مقاومت در برابر دولت سفاک و استبدادی مطرح شده که در فقه مورد بررسی قرار گرفته، اما این تحلیل نیز در فهم کامل عاشورا ناتوان است.
عاشورا نمادی فراتر از یک منازعه سیاسی است و پیامهای آن باید با تمرکز بر آموزههای دینی فهم شود.
تحلیلهای بدون لحاظ مبانی دینی، سطحی و ناقص هستند و نمیتوانند الگوی عاشورا را برای قرون آینده به درستی ترسیم کنند.
مبانی فقهی و روششناسی دقیق برای فهم عاشورا ضروری است و تحلیل باید ابعاد کلامی، اجتماعی، سیاسی و اخلاقی را شامل شود.
مواجهه با عاشورا نیازمند توجه به متن دینی و فلسفی آن است و نباید صرفاً با رویکرد سیاسی تبیین شود.
1 / 1
