فرهنگ؛ اقدامات علامه مصباح

فرهنگ؛ اقدامات علامه مصباح

علامه محمدتقی مصباح یزدی از چهره‌هایی بود که فعالیت‌های فرهنگی‌اش نقشی مؤثر در شکل‌گیری و تداوم انقلاب اسلامی ایفا کرد. گستره و ماندگاری این اقدامات، حاصل جامعیت علمی، زمان‌شناسی و کنشگری مستقل او در عرصه فرهنگ بود.

به گفته حجت السلام اسلامی، انقلاب اسلامی ماهیتی فرهنگی دارد و علامه مصباح از جمله معدود افرادی بود که پیش از پیروزی انقلاب، در هسته‌ای محدود برای پیشرانی فکری جامعه فعالیت می‌کرد. این تلاش‌ها که با همراهی و حمایت از امام خمینی(ره) انجام می‌شد، نمونه‌ای از کار فرهنگی مستمر و هدفمند پیش از انقلاب به شمار می‌آید.

در همین راستا، به نقل از شهید سیدحسن نصرالله تأکید شد که تفکر علامه مصباح، تجسم عینی خود را در جریان مقاومت و حزب‌الله نشان داده است. این امر بیانگر آن است که اندیشه او محدود به جغرافیای ایران نبود و آثار عملی فراملی پیدا کرد.

از دیگر ویژگی‌های فعالیت‌های فرهنگی علامه مصباح، تناسب دقیق آن با نیازهای زمان بود. حضور مؤثر ایشان در جامعه مدرسین حوزه علمیه قم، به تثبیت جایگاه امام خمینی(ره) و تقویت پشتوانه فکری نهضت کمک کرد و نقش بازدارنده‌ای در برابر فشارهای رژیم پهلوی داشت.

سیره عملی علامه مصباح بر کنشگری جهادی و استقلال استوار بود. او منتظر امکانات، بودجه یا دستور نمی‌ماند و همین روحیه پیش‌برنده، به فعالیت‌های فرهنگی‌اش اقتدار می‌بخشید. این کنشگری هم بُعد ایجابی داشت و هم سلبی؛ به‌گونه‌ای که هم مورد حمایت دوستداران انقلاب بود و هم با مخالفت جدی دشمنان مواجه می‌شد.

اولویت‌شناسی، واقع‌بینی همراه با پایبندی به آرمان‌ها و ترک نکردن سنگر اصلی، از دیگر شاخصه‌های کار فرهنگی او به شمار می‌رفت. علامه مصباح ضمن درک خلأها، به‌جای پراکندگی، از مسیرهای متنوع در طریق خود به تقویت جبهه فرهنگی انقلاب می‌پرداخت و با حضور فعال در نقاط مختلف، به‌صورت مسئله‌محور عمل می‌کرد.

در این سخنرانی همچنین بر ویژگی‌هایی چون اتکا به مبانی فکری راسخ، نظم در فعالیت‌ها و تأکید بر اخلاص در عمل به‌عنوان ارکان ماندگاری کار فرهنگی علامه مصباح تأکید شد.

در جمع‌بندی، نمود عزت و اثرگذاری این مسیر فرهنگی در تجلیل‌های پس از رحلت ایشان بررسی شد؛ از اقامه نماز توسط رهبر انقلاب بر پیکر او تا تأکید مکرر بر تداوم فعالیت مؤسسه امام خمینی(ره) و ارجاع نسل جوان به آثار و اندیشه‌های وی. به‌گفته سخنران، حتی رسانه‌ ملکه انگلیس نیز به نقش چند دهه‌ای علامه مصباح در تربیت نیرو برای جمهوری اسلامی اشاره کردند؛ نشانه‌ای از ماندگاری کاری که با اخلاص انجام شده بود.