چیستی اخلاق و تأثیر آن در جامعه
چیستی اخلاق و تأثیر آن در جامعه
حجت الاسلام دکتر سید احمد طباطبایی، شب بیست و چهارم آذر ۱۴۰۴ در جلسه دوم از سلسله سخنرانیهای اخلاقی که به همت دفتر ارتباطات فرهنگی برگزار شد، گام اول در زمینه اخلاق را معرفت دانست و تأکید کرد که اوصاف ملکه شده در انسان، بهواسطه اخلاق به او عرضه خواهد شد.
به گفته وی، غایت اخلاق این است که انسان را در وادی رذائل و فضائل به کمال خودش برساند. اما لزوما اخلاق انسان را متخلق نمیکند. طباطبایی با اشاره به فرآیند نهادینهسازی اخلاق، طی کردن این فرآیند را در صورت وجود مربی ممکن دانست. وی ادامه داد: البته مربی میتواند خود انسان باشد. لذا، به فعلیت رساندن ظرفیتهای انسان، در بحث اخلاق هم مطرح است.
او افزود: اگر اخلاق بخواهد وارد عرصه عمل شود، نخست باید با تفکیک، مفاهیم درک شوند. این شناخت میتواند مربوط به فضائل یا رذائل اخلاقی باشد. زیرا هر کدام از مفاهیم، خصوصیات خودش را دارد.
این عضو هیأت علمی مؤسسه امام خمینی، تزکیه را محصول پاکیزگی در اثر فرآیند تربیت اخلاقی برشمرد و تصریح کرد که زیباترین صورت بروز اخلاق، ادب است. در وادی آداب، برخلاف اخلاق، نسبی بودن مطرح میشود. زیرا هنگام بروز اخلاق در هر اجتماعی، اقتضائات آن را باید در نظر گرفت.
طباطبایی در پایان با طرح اهمیت نگاه توحیدی در اخلاقمداری گفت: اگر کسی به عالم معنویت ایمان نداشته باشد و پوزیتیویست باشد، بخشهایی از اخلاق برای او معنیای ندارد. زیرا او در خلوت خودش خدای ناظر را نمیشناسد. در واقع، مفهوم معنویت، اشاره به عالم ماورای محسوسات دارد. لذا در ادامه جلسات، منظور از اخلاق، اخلاق توحیدی و معنوی خواهد بود.
