شرط انگلیس برای حکومت رضاشاه

به گزارش دفتر ارتباطات فرهنگی موسسه امام خمینی، حجت‌الاسلام دکتر ابوالحسنی در سخنانی با تأکید بر ضرورت شناخت هویت تاریخی، فرهنگی و ملی، به نقش زنان محجبه، فاضل، تحصیل‌کرده و فعال در تاریخ ایران اشاره کرد و گفت: در عصر پهلوی تلاش کردند زنان محجبه را خانه‌نشین، بی‌سواد و بی‌نقش در اجتماع معرفی کنند و چادر را مانع پیشرفت نشان دهند، در حالی که تاریخ ایران حدود هشت تا نه زن حکمران مهم داشته است.

 

وی با اشاره به نمونه برجسته «سیده خاتون» در عصر آل بویه گفت: پس از فوت همسر و در سن نرسیدن فرزند به حکومت، مدیریت ایران را در دست گرفت. او چنان جایگاهی داشت که برخی نقل کرده‌اند ابوعلی سینا از او خواستگاری کرد و پاسخ رد شنید. هنگامی که سلطان محمود غزنوی قصد حمله به ایران کرد، سیده خاتون با نامه‌ای تاریخی او را تهدید کرد که اگر پیروز شود، هنر نکرده و اگر شکست بخورد، رسوا خواهد شد. تا زمانی که او زنده بود، سلطان محمود جرئت حمله نکرد؛ اما پس از درگذشت او، حمله کرد و در ری قتل‌عام و تخریب کتابخانه‌ها رخ داد.

 

دکتر ابوالحسنی در ادامه با اشاره به اسناد تاریخی کودتای رضاخان افزود: در منابع موجود است که انگلیسی‌ها قبل از به قدرت رساندن رضاخان، شروطی را با او گذاشتند؛ از جمله نابودی حوزه‌های علمیه و مبارزه با عزاداری. این مفاد قراردادی است که انگلیسی‌ها با رضاخان بستند و اظهارات کنسول انگلیس نیز آن را تأیید می‌کند.

 

وی در تشریح نقش زنان در نهضت رئیسعلی دلواری گفت: در جنگ جهانی اول، وقتی انگلیسی‌ها از بوشهر وارد خاک ایران شدند، زنان محجبه، عفیفه و رشیده ما بازوی پرتحرک این نهضت بودند. آنان تدارکات جبهه را تأمین می‌کردند و از مجروحان پرستاری می‌کردند. وقتی شوهران این بانوان توسط انگلیسی‌ها دستگیر و اسیر شدند، گروهی از بانوان بوشهری معروف به «زنان گیسکان» با رشادت به سربازان انگلیسی و هندی حمله کردند، اسلحه‌های آنان را برداشتند و چنان از پشت سر تیراندازی کردند که انگلیسی‌ها تصور کردند قوای عظیمی در حال آمدن است. در نهایت، سربازان انگلیسی پا به فرار گذاشتند و این زنان توانستند اسرای ایرانی را از چنگ آنان آزاد کنند.

 

این استاد حوزه و دانشگاه با ارجاع به کتاب «فرهنگ‌نامه بانوان پارسی‌گو» نوشته دکتر محمدحسن رجبی دوانی، به نقش زنان در ماجرای کودتای رضاخان اشاره کرد و گفت: زنی به نام «سردار مریم» چنان رشیده بود که برخی از کسانی که رضاخان قصد دستگیری آنان را داشت، به خانه او پناه بردند و پهلوی نتوانست آنان را بگیرد؛ مانند فرخی یزدی.

 

وی در ادامه به نهضت جنگل و نقش «عظمت خانم فولادلو» اشاره کرد و افزود: میرزا کوچک خان جنگلی در لحظه آخر که به او خیانت شد، قصد داشت به خلخال برود تا از حاکم آنجا، عظمت خانم فولادلو، کمک بگیرد. این زن هم رئیس ایل بود و هم حاکم، و جان خود را در خطر انداخت تا میرزا را از چنگ رضاخان نجات دهد. اما میرزا در سرما از دنیا رفت و نتوانست به کمک او برسد؛ وگرنه عظمت خانم قطعاً او را به مسیر مبارزه بازمی‌گرداند.

 

دکتر ابوالحسنی در پایان تأکید کرد: این نمونه‌ها نشان می‌دهد زنان محجبه ایران در تاریخ، منشأ حکمرانی، تدبیر، شجاعت و پیشرفت بوده‌اند و باید این هویت تاریخی به درستی شناخته و به نسل جوان معرفی شود.