خاستگاه و جایگاه مقاومت در نظام جمهوری اسلامی۳
خاستگاه و جایگاه مقاومت در نظام جمهوری اسلامی۳
در برابر دشمنِ عهدشکن، منطق قرآن بر اقتدار و قطع اعتماد استوار است
عضو هیئت علمی مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی (ره) با استناد به آیات سوره انفال، تأکید کرد که قرآن کریم در مواجهه با دشمنان پیمانشکن، نهتنها بر هوشیاری و عدم اعتماد تأکید دارد، بلکه دستور به اقتدار، بازدارندگی و آمادگی همهجانبه میدهد.
حجتالاسلام قاسم روانبخش، عضو هیئت علمی مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی (ره)، در سخنانی با استناد به آیات قرآن کریم گفت: خدای متعال در سوره انفال میفرماید: «إِنَّ شَرَّ الدَّوَابِّ عِندَ اللَّهِ الَّذِينَ كَفَرُوا فَهُمْ لَا يُؤْمِنُونَ»؛ یعنی بدترین جنبندگان نزد خداوند، کسانی هستند که کفر ورزیدهاند و ایمان نمیآورند. در ادامه نیز میفرماید اینان همان کسانیاند که هر بار با آنها پیمان بسته میشود، عهد خود را میشکنند و اهل تقوا و پرهیزکاری نیستند.
روانبخش افزود: منطق قرآن در برابر چنین دشمنی، خوشبینی و اعتماد مجدد نیست. خدای متعال تصریح میکند اینها کسانی هستند که هر بار پیمان ببندند، آن را نقض میکنند و از این کار نیز ابایی ندارند. از همین رو، مؤمنان باید با شناخت این سنت رفتاری، مناسبات خود را بر پایه هوشیاری و محاسبه دقیق تنظیم کنند.
عضو هیئت علمی مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی (ره) با اشاره به آیه «فَإِمَّا تَثْقَفَنَّهُمْ فِي الْحَرْبِ فَشَرِّدْ بِهِمْ مَنْ خَلْفَهُمْ لَعَلَّهُمْ يَذَّكَّرُونَ» تصریح کرد: خداوند میفرماید اگر در جنگ بر آنان دست یافتید، به گونهای با آنها برخورد کنید که پشتسریهایشان نیز عبرت بگیرند. این آیه ناظر به ایجاد بازدارندگی است؛ یعنی باید چنان قدرتی از جبهه مؤمنان دیده شود که دیگران جرأت تکرار دشمنی پیدا نکنند.
وی ادامه داد: نمونه این منطق را میتوان در جنگ اخیر مشاهده کرد؛ جایی که برخورد قاطع با آمریکا موجب شد بسیاری از بازیگران منطقهای و حتی برخی دولتهای غربی در محاسبات خود تجدیدنظر کنند و بهصورت رسمی وارد میدان نشوند. این همان درسی است که قرآن کریم بر آن تأکید میکند؛ اینکه دشمن و حامیان او باید از قدرت جبهه حق حساب ببرند.
روانبخش در ادامه با اشاره به آیه «وَإِمَّا تَخَافَنَّ مِنْ قَوْمٍ خِيَانَةً فَانبِذْ إِلَيْهِمْ عَلَى سَوَاءٍ» گفت: قرآن نمیگوید فقط وقتی خیانت قطعی واقع شد، واکنش نشان دهید؛ بلکه میفرماید اگر از خیانت آنها بیم عقلایی داشتید، پیمان را بهصورت روشن کنار بگذارید تا دو طرف در شرایط برابر قرار گیرند. بنابراین صرف احتمال معقول خیانت، برای بازنگری در ادامه توافق و کنار گذاشتن آن کفایت میکند.
وی افزود: بر اساس همین منطق، نباید در برابر نشانههای بدعهدی و خیانت، منفعلانه عمل کرد و منتظر ماند تا دشمن همه ظرفیتهای خود را علیه ما به کار گیرد. قرآن صریح میفرماید: «إِنَّ اللَّهَ لَا يُحِبُّ الْخَائِنِينَ» و این یعنی مؤمن نمیتواند نسبت به خیانت دشمن بیتفاوت باشد یا با سادهاندیشی، استمرار عهد با دشمن پیمانشکن را توجیه کند.
این استاد حوزه و دانشگاه با اشاره به آیه «وَلَا يَحْسَبَنَّ الَّذِينَ كَفَرُوا سَبَقُوا إِنَّهُمْ لَا يُعْجِزُونَ» خاطرنشان کرد: خداوند میفرماید کفار گمان نکنند که پیشی گرفتهاند یا میتوانند جبهه ایمان را ناتوان کنند. منطق توحیدی به ما میآموزد که با اتکاء به قدرت الهی، دشمن هرگز قادر نیست ملتی مؤمن و مقاوم را به زانو درآورد.
روانبخش در ادامه با استناد به آیه «وَأَعِدُّوا لَهُم مَا اسْتَطَعْتُم مِّن قُوَّةٍ» تأکید کرد: دستور قرآن، تقویت همهجانبه قدرت است؛ در عرصه نظامی، اقتصادی، علمی، فناوری و سیاسی. هدف از این اقتدار نیز روشن است؛ «تُرْهِبُونَ بِهِ عَدُوَّ اللَّهِ وَعَدُوَّكُمْ»؛ یعنی دشمن خدا و دشمن ملت باید از قدرت شما بترسد. از این منظر، ایران قوی صرفاً یک شعار سیاسی نیست، بلکه یک تکلیف قرآنی است.
وی افزود: جمهوری اسلامی باید در همه حوزهها به سطحی از قدرت برسد که هم دشمنان مستقیم و هم بازیگران پشتصحنه، از هرگونه تعرض یا فشار علیه ملت ایران مأیوس شوند. این همان افقی است که در سیاستهای کلان نظام و در تأکیدات رهبر معظم انقلاب بر قدرتیابی کشور دنبال شده است.
عضو هیئت علمی مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی (ره) سپس به تحولات اخیر و توافق اعلامشده اشاره کرد و گفت: در روزهای گذشته درباره این توافق سخنان فراوانی مطرح شد و در ابتدا نیز چهبسا برخی خوشبینیها نسبت به مذاکرهکنندگان وجود داشت، اما پس از روشن شدن ابعاد آن، ضرورت ارزیابی دقیقتر بیش از گذشته احساس میشود.
وی با اشاره به تجربه برجام اظهار داشت: در آن مقطع، با سرعت فراوان تعهدات ایران اجرا شد؛ از جمعآوری بخشهایی از زیرساختهای هستهای گرفته تا تغییرات اساسی در برخی تأسیسات. طرف مقابل نیز از اجرای دقیق خواستههای خود ابراز رضایت میکرد، اما در عمل نهتنها تحریمها بهصورت واقعی برداشته نشد، بلکه سازوکارهایی مانند «اسنپبک» نیز بهگونهای طراحی شد که هر زمان بخواهند همان امتیازات محدود کاغذی را هم بازگردانند.
روانبخش ادامه داد: سرانجام نیز همان رئیسجمهور آمریکا بهراحتی از توافق خارج شد و همه تعهدات را زیر پا گذاشت. بنابراین سابقه آمریکا در عهدشکنی، یک سابقه روشن و مکرر است و نمیتوان با نادیده گرفتن این تجربه، مجدداً همان مسیر را با خوشبینی تکرار کرد.
وی افزود: این بدعهدی فقط به برجام محدود نیست. در قرارداد الجزایر نیز آمریکا تعهداتی همچون عدم دخالت در امور داخلی ایران و بازگرداندن داراییهای کشور را پذیرفت، اما به آنها پایبند نماند. این تجربههای تاریخی نشان میدهد که اعتماد به دشمنِ عهدشکن، نه با واقعیتهای تاریخی سازگار است و نه با محکمات قرآنی.
روانبخش در بخش دیگری از سخنان خود با اشاره به موضع رهبر معظم انقلاب درباره توافقات اخیر تصریح کرد: رهبر معظم انقلاب در بیانیه خود بر این نکته تأکید فرمودند که رئیسجمهور محترم مسئولیت این موضوع را بر عهده گرفته و تعهد داده است که از حقوق ملت ایران و جبهه مقاومت پاسداری کند و اجازه زیادهخواهی به آمریکا ندهد. بر همین اساس، اجازه پیگیری این مسیر صادر شده است.
وی تأکید کرد: بنابراین مسئولیت مستقیم این توافق و نتایج آن بر عهده رئیسجمهور است؛ چرا که این مسیر با تعهد ایشان دنبال شده و ایشان مسئولیت آن را پذیرفتهاند. از این رو، باید دید تضمین جلوگیری از تکرار بدعهدیهای گذشته بر چه اساسی فراهم شده است.
عضو هیئت علمی مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی (ره) در پایان خاطرنشان کرد: ملاک حرکت در نظام اسلامی، عمل بر اساس قرآن و تبعیت از ولایت است، نه تأثیرپذیری از فضاسازیها یا محاسبات خوشبینانه نسبت به دشمن. هرجا منطق قرآن حاکم باشد، نتیجه آن عزت، اقتدار و مصونیت از فریب دشمن خواهد بود.
