جریانشناسی فکری - سیاسی عصر امام صادق(ع)
بصیرت انقلابی شرط عبور از موانع تاریخی؛
تحلیل رویکرد امام صادق (ع) در مواجهه با جریانات سیاسی
عضو هیئت علمی مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی (ره) با تشریح آسیبهای سیاسی در عصر امام صادق (ع) و دستهبندی جریانات فکری آن دوران، فقدان بصیرت در مواجهه با واقعیات جامعه را آفت اصلی جریانات انقلابی دانست و بر لزوم انطباق حرکتهای اجتماعی با نقشهراه ترسیمی از سوی امام معصوم تأکید کرد.
به گزارش خبرنگار دفتر ارتباطات فرهنگی حجت الاسلام محمدجواد سلیمانی با اشاره به ضرورت بهرهگیری از آموزههای تاریخی برای مدیریت شرایط امروز کشور اظهار کرد: جریانشناسی سیاسی عصر امام صادق (ع) به ما میآموزد که چگونه در برابر پیچیدگیهای حکمرانی و موانع موجود، مواضعی اصولی اتخاذ کنیم تا از استحاله آرمانها در امان بمانیم.
وی جریانات سیاسی عصر امام صادق (ع) را به سه دسته کلان تقسیم کرد و افزود: نخستین دسته جریانهای واقعگرا هستند که در ابتدا با انگیزههای انقلابی و شیعی پا به میدان گذاشتند اما در مواجهه با موانع حقیقیِ مسیرِ مبارزه، به جای مقاومت هوشمندانه، آرمانهای خود را فدای مصلحتاندیشیهای کاذب کردند.
وی جریانات سیاسی عصر امام صادق (ع) را به سه دسته کلان تقسیم کرد و افزود: نخستین دسته جریانهای واقعگرا هستند که در ابتدا با انگیزههای انقلابی و شیعی پا به میدان گذاشتند اما در مواجهه با موانع حقیقیِ مسیرِ مبارزه، به جای مقاومت هوشمندانه، آرمانهای خود را فدای مصلحتاندیشیهای کاذب کردند.
عضو هیئت علمی مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی (ره) با تبیین سرنوشت بنیعباس به عنوان نمونه بارز این جریان گفت: بنیعباس که با شعار خونخواهی سیدالشهدا (ع) و بازگرداندن حکومت به اهلبیت (ع) قیام کردند، به دلیل فقدان طرحی برای برخورد با مشکلات و میل به قدرتطلبی، به تدریجینی (ره) با تطبیق این الگو با دوران پس از پیروزی انقلاب اسلامی افزود: صبر و تحمل امام راحل (ره) در برابر برخی کنشهای هیجانی که میتوانست در همان روزهای نخست، مسیر انقلاب را به بیراهه بکشاند یا زمینهساز اجماع دشمنان علیه نظام نوپا شود، ناشی از همان نگاه عمیق و بصیرت سیاسی بود که اجازه نداد انقلاب در دام حرکتهای نارس گرفتار شود.
وی با اشاره به هوشمندی امام صادق (ع) در برابر جریانهای سیاسی همسو اما بیبصیرت بیان کرد: زمانی که پیشنهاد قیام و رهبری آن از سوی برخی جریانهای سیاسی به حضرت مطرح شد، ایشان با درک اینکه نهادهای زیربنایی، تشکیلات وکالت و ساختار فکری جامعه هنوز به بلوغ لازم برای یک تغییر بنیادین نرسیده است، از همراهی با جریانات هیجانی پرهیز کردند تا سرمایههای انسانی تشیع برای آینده حفظ شود.
«مقاومت هوشمندانه تنها راه صیانت از آرمانهای توحیدی است»
سلیمانی ضرورت تفکیک میان مواضع سلبی و ایجابی را از درسهای مهم سیره اهلبیت (ع) خواند و تأکید کرد: تفاوت اساسی میان رهبران الهی و جریانهای هیجانی در همین نکته نهفته است که امام (ع) میداند کجا باید تا پای شهادت ایستادگی کرد و کجا باید برای حفظ اساس دین و مصلحت امت، به صبر و ساختن زیرساختها پرداخت.
وی خاطرنشان کرد: الگوی جریان آرمانگرای بصیر، همان مسیری است که امام صادق (ع) با نهادسازی، کادرسازی و تربیت نیروهای معتقد ترسیم کرد تا در بستر زمان، جامعه اسلامی به چنان قدرتی برسد که بتواند در برابر سلطه بایستد، نه اینکه با رفتارهای هیجانی و نارس، فرصتهای پیشرفت و استحکام نظام را بسوزاند و آرمانها را در مسیر تحققنیافته باقی بگذارد.
عضو هیئت علمی مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی (ره) در پایان ابراز داشت: امروز نیز درس بزرگ سیره امام صادق (ع) برای ما این است که با واقعبینی توأم با آرمانگرایی، از افراط در واقعگرایی که منجر به استحاله میشود و همچنین از تفریط در آرمانگراییِ هیجانی که منجر به شکستهای زودرس میگردد، پرهیز کرده و با افزایش بصیرت، زمینهساز تحقق اهداف بلند انقلاب اسلامی باشیم.
