امام خامنهای و حرکت تمدنی
امام خامنهای و حرکت تمدنی
ولایت فقیه، پیوند محبت و اطاعت در امت اسلامی
شهادت رهبر الهی، غمی فراملی و تمدنساز
عضو هیئت امنای مؤسسه امام خمینی(ره)، با اشاره به جایگاه ولایت در ساختار اعتقادی و مدیریتی اسلام تأکید کرد که فقدان یک ولیّ الهی، تنها از دست دادن یک شخصیت سیاسی یا علمی نیست، بلکه فقدان یک محور هدایت برای امت اسلامی و حتی جهان بشریت است.
حجتالاسلام علی مصباح، عضو هیئت امنای مؤسسه امام خمینی(ره)، در سخنانی در قرارگاه مصباح الهدی با قرائت آیاتی از قرآن کریم و ادعیهای در شأن پیامبر اعظم(ص)، اهلبیت(ع) و حضرت ولیعصر(عج)، در آغاز سخن خود با اشاره به حزن امت اسلامی و جهان اسلام پس از از دست دادن یک ولیّ الهی، اظهار کرد: امروز ابر غمی بر سراسر کشور اسلامی و بلکه جهان اسلام سایه افکنده است و این مصیبت، به دلیل ویژگی فراملیتی و فرازمینی شخصیت آن بزرگوار، تنها محدود به یک جغرافیا یا یک ملت نیست.
وی افزود: شخصیت رهبر معظم انقلاب، قدسالله سره، شخصیتی جهانی بود؛ هم مقبولیت جهانی داشت و هم محبوبیت جهانی. از اینرو، غم فقدان او نیز یک عزای جهانی است. آثار و پیامدهای اقدامات، رهبریها و موفقیتهای ایشان در دوران پربرکت امامت و هدایتشان، ابعاد گستردهای دارد که بخشی از آن امروز و بخشی دیگر در آینده آشکار خواهد شد، چرا که حجاب معاصرت، چه از جانب دوستان و چه از جانب دشمنان، مانع از دیده شدن همه ابعاد و برجستگیهای شخصیتی و وجودی چنین انسانهایی میشود.
عضو هیئت امنای مؤسسه امام خمینی(ره) با تأکید بر اینکه از دست دادن این بزرگوار، تنها از دست دادن یک سیاستمدار برجسته یا یک عالم بزرگ تراز اول جهان اسلام نبود، تصریح کرد: شهادت امام خامنهای قدسالله سره، شهادت یک ولی بود؛ و ولایت در ادبیات شیعه مفهومی بسیار عمیق، پرمغز و محوری است. در نگاه شیعی، ولایت در مرکز ساختار اعتقادی، ارزشی و مدیریتی دین قرار دارد.
وی در ادامه با اشاره به روایت مشهور امام باقر(ع) که فرمودند «بنی الاسلام علی خمس» و اینکه در ادامه آن حضرت میفرمایند: «و ما نودی بشیء کما نودی بالولایه»، اظهار کرد: در کنار نماز، روزه، حج، زکات و جهاد، هیچ امری به اندازه ولایت مورد ندا قرار نگرفته است. ولایت، ریشه همه ارزشها و تضمینکننده بقای سایر ارکان اسلام است.
حجتالاسلام علی مصباح با بیان اینکه ولایت ابتدائاً و استقلالاً از آنِ خدای متعال است، افزود: هیچ موجودی بر موجود دیگری ولایت ندارد مگر به اذن خداوند. خدای متعال ولایت خویش را از طریق انبیا، معصومین و اولیا اعمال میکند؛ همانگونه که در قرآن کریم آمده است: «اطیعوا الله و اطیعوا الرسول و اولی الامر منکم». در دوران غیبت معصوم، این خط نورانی باید استمرار پیدا کند و هدایت بشر ادامه یابد.
وی ادامه داد: آنچه در روایات از سوی معصومین(ع) معرفی شده، این است که کسانی که از دین خدا بیشترین آشنایی را دارند، در کنار علم و معرفت، از تقوای کافی، بصیرت سیاسی و قدرت مدیریت جامعه برخوردارند و میتوانند این مسیر را ادامه دهند، شایسته رهبری و حاکمیتاند. این همان ایده ولایت فقیه است که در عصر حاضر در قالب نظام مقدس جمهوری اسلامی تحقق یافته و در رأس آن ولی فقیه قرار دارد.
عضو هیئت امنای مؤسسه امام خمینی(ره) با اشاره به چندبعدی بودن مفهوم ولایت فقیه تصریح کرد: ولی، افزون بر علم، تقوا، مدیریت، بصیرت و شجاعت، به دلیل انتسابش به خداوند و پیوندش با فطرت بشر، رابطهای فراتر از یک رابطه خشک فرمانده و فرمانبردار با مردم دارد. اطاعت از ولی امر واجب است، همانگونه که اطاعت از پیامبر و اطاعت از خدا واجب است، اما این اطاعت از جنس اطاعت پادگانی و نظامی نیست.
وی افزود: در یک پادگان، افراد ممکن است از ترس یا به دلیل منافع مادی فرمان ببرند، اما رابطه ولایت، یک رابطه حقیقی و وجودی است که با قلب انسانها سروکار دارد. از همینجاست که یکی از معانی ولایت، محبت است. رابطه میان ولی و مردم، رابطه محبتآمیز است و نه صرفاً اداری و آمرانه.
حجتالاسلام علی مصباح با اشاره به حضور گسترده مردم در خیابانهای تهران و سایر شهرها برای وداع با پیکر رهبر شهید گفت: وقتی مشاهده میکنیم برخی از مردم میگویند بیش از سی ساعت در خودرو بودهاند تا خود را به مراسم برسانند، باید پرسید چه نفعی برای آنان در این کار بوده و چه ترسی آنان را واداشته است؟ پاسخ روشن است: این حرکت از جنس عشق و محبت است، نه از جنس محاسبات مادی. هیچ چیز جز محبت نمیتواند انسانها را تا این اندازه از خود بیخود کند، از مال، راحتی، رفاه و حتی کسبوکارشان بگذراند و خود را برای آخرین دیدار با پیکر ولیّ الهی برسانند.
وی ادامه داد: وقتی به این محبت، عنصر شهادت هم افزوده میشود و ولی فقیهی که جان خود را در راه خدا تقدیم کرده، از میان مردم میرود، این امر هم محبت را مضاعف میکند و هم مصیبت را. در چنین شرایطی، پیام و اثر وجودی او نیز مضاعف میشود.
این عضو هیئت امنای مؤسسه امام خمینی(ره) با تأکید بر اینکه حضور ولی فقیه در جامعه اسلامی نعمتی بزرگ، غیرمنتظره و منحصر بهفرد است، خاطرنشان کرد: خداوند متعال به برکت انقلاب اسلامی، این نعمت را به ملت ایران عطا کرده است. شکر این نعمت، فقط در زبان نیست؛ بلکه در عمل است، یعنی باید به اقتضائات ولایت عمل کرد و نسبت به لوازم آن ملتزم بود. ملت ایران در طول بیش از ۴۰ سال پس از پیروزی انقلاب اسلامی نشان داده است که قدر این گوهر یگانه را میداند.
وی با اشاره به تأیید و تمجید مکرر امام راحل و نیز رهبر انقلاب از مردم ایران اظهار کرد: این موضوع نشان میدهد که رشد جامعه ایران بهعنوان یک جامعه مسلمان تا چه اندازه قابل ارتقاست. البته این به معنای بیمشکلی جامعه نیست؛ در هر جامعهای کممعرفتی و کمعملی وجود دارد. اما وقتی این جامعه را با جوامع صدر اسلام مقایسه میکنیم، از جهت معرفت، محبت و اطاعتپذیری از ولی، وضعیت امروز بسیار قابل توجه است.
حجتالاسلام علی مصباح در بخش دیگری از سخنانش با یادآوری سیره امتهای گذشته گفت: در زمان پیامبر اکرم(ص) و ائمه اطهار(ع)، مردم با معصومانی روبهرو بودند که هیچ خطایی از آنان سر نمیزد، علمشان علم لدنی بود و هیچ چیز بر آنان پوشیده نبود. در عین حال، تاریخ نشان میدهد که بسیاری از همان امتها با اولیای الهی همراهی نکردند، خون آنان را ریختند و آنان را تنها گذاشتند تا سرانجام غاصبان و حاکمان جور ایشان را به شهادت رساندند، بیآنکه شهادت آنان موجی اجتماعی و انقلابی در جامعه پدید آورد.
وی افزود: اما امروز شاهدیم که نه تنها ملت ایران، بلکه امت اسلامی، نه فقط شیعیان، بلکه اکثریت اهل سنت جهان، و حتی بسیاری از انسانهای حقطلبی که اسلام را بهطور کامل نشناختهاند اما از حق رویگردان نیستند، با پیامهای رهبر معظم انقلاب قدسالله سره و نیز با شهادت ایشان متأثر شدهاند و اشک میریزند. این امر نشاندهنده ویژگی فراملیتی و فراسرزمینی ولایت است.
او توضیح داد: همانگونه که اسلام، دینی فراسرزمینی است و به یک ملت، یک جغرافیا یا یک زمان خاص محدود نمیشود، ولایت اولیای الهی نیز چنین است. ولی الهی فقط ولی یک سرزمین نیست؛ ولایت او در چارچوب مرزهای جغرافیایی قراردادی محدود نمیشود. او ولی همه بندگان خداست؛ هرکس بندگی خدا را بپذیرد، او ولیّ اوست و میتواند دست او را بگیرد و از ظلمات به نور هدایت کند.
حجتالاسلام علی مصباح با تأکید بر اینکه ولایت الهی یک عنصر تمدنساز است، گفت: تمدنها معمولاً ویژگی سرزمینی ندارند. تمدن اسلامی نیز به یک کشور یا یک نقطه از جهان منحصر نمیشود. هر جا که این دستگاه فکری و ارزشی اسلام پذیرفته شود و مردم به آن در زندگی فردی، اجتماعی، اقتصادی، سیاسی و بینالمللی خود ملتزم باشند، آنجا بخشی از امت اسلامی و بخشی از تمدن اسلامی است.
وی ادامه داد: پیام ولایت در داخل مرزها محدود نمیماند و محبت به ولی نیز در یک ملت یا یک کشور خاص محصور نمیشود؛ زیرا این پیام، از جنس پیوند عاطفی و معنوی است. از همین رو، بر ماست که این نعمت بزرگ را که به برکت خون شهدا و تلاش افراد پاک در اختیارمان قرار گرفته، در ابعاد مختلف زندگی فردی و اجتماعی خود پیاده کنیم.
این استاد حوزه و دانشگاه در پایان سخنان خود تأکید کرد: وظیفه ما تنها فهم این ولایت برای خودمان نیست، بلکه معرفی آن به دیگران، چه در داخل کشور و چه در خارج از مرزها، نیز بر عهده ماست؛ بهویژه برای کسانی که معرفتشان کم است یا به سبب شبهات و تبلیغات دشمن، تصور درستی از این عنصر عظیم سعادت و تمدنساز ندارند. در مرحله بعد نیز باید برای تعمیم این ولایت به سراسر جهان و زمینهسازی برای استقرار ولایت عظمای حضرت بقیهالله الاعظم(عج) تلاش کنیم.
