نقش اربعین در حرکت تمدنی اسلام ناب
نقش اربعین در حرکت تمدنی اسلام ناب
اربعین جلوه‌ای از ظرفیت تمدنی و هویت‌ساز مکتب اهل‌بیت(ع) است
عضو هیئت علمی مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی(ره) با اشاره به نزدیک شدن ایام اربعین حسینی، این رویداد را از بزرگ‌ترین اجتماعات دینی و انسانی جهان توصیف کرد و گفت: اربعین تنها یک مناسک عبادی نیست، بلکه نمادی از پیوند با اهل‌بیت(ع)، جلوه‌ای از هویت ایمانی و بستری برای نمایش ابعاد اجتماعی و تمدنی مکتب توحیدی در برابر الگوهای مادی‌گرایانه است.
به گزارش روابط عمومی موسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی(ره)، حجت‌الاسلام داود فاضل فلاورجانی عضو هیئت علمی مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی(ره) در سخنانی در قرارگاه مصباح الهدی با اشاره به نزدیک شدن ایام اربعین اظهار کرد: اربعین از رویدادهای بزرگ و کم‌نظیر جهان اسلام است و می‌توان آن را از اسرار و عطایای اهل‌بیت(ع) به همه انسان‌های حق‌طلب و آزادی‌خواه دانست.
وی با بیان اینکه روایت امام حسن عسکری(ع) درباره نشانه‌های مؤمن، جایگاه ویژه اربعین را روشن می‌کند، افزود: در این روایت، «زیارت اربعین» در کنار نماز و دیگر نشانه‌های مؤمن ذکر شده است و همین امر نشان می‌دهد که این زیارت، صرفاً یک عمل مستحب فردی نیست، بلکه جایگاهی ممتاز در هویت دینی و ولایی پیروان اهل‌بیت(ع) دارد.
عضو هیئت علمی مؤسسه امام خمینی(ره) ادامه داد: قرار گرفتن زیارت اربعین در کنار نماز، بیانگر آن است که دینداری در منطق اهل‌بیت(ع) تنها به عبادات فردی محدود نمی‌شود، بلکه پیوند با عترت و اظهار ارادت به خاندان پیامبر(ص) نیز بخش مهمی از هویت ایمانی انسان مؤمن را تشکیل می‌دهد.
وی با اشاره به ابعاد اجتماعی و تمدنی اربعین تصریح کرد: این رویداد عظیم از حیث کیفیت، گستره حضور و اثرگذاری اجتماعی، با دیگر تجمعات دینی جهان قابل مقایسه نیست و به یک گردهمایی بزرگ جهانی برای حق‌طلبان و آزادگان تبدیل شده است.
فاضل فلاورجانی در ادامه با اشاره به شرایط خاص پیش‌روی زائران اربعین گفت: در وضعیت کنونی، توجه همزمان به وظایف و الزامات موجود ضروری است و باید با حفظ هوشیاری، از ظرفیت معنوی زیارت اربعین نیز بهره برد. وی افزود: همان‌گونه که در آموزه‌های دینی بر مراقبت، توجه و حفظ آمادگی در شرایط حساس تأکید شده است، در این مقطع نیز باید با درک درست از شرایط، عمل کرد.
وی اظهار کرد: اربعین ظرفیتی جهانی برای رساندن پیام مظلومیت، مقاومت و ایستادگی ملت‌ها در برابر ظلم است و این رویداد می‌تواند بستری برای انعکاس پیام حق‌طلبی و خون‌خواهی مظلومان به افکار عمومی جهان باشد.
این استاد حوزه و دانشگاه در بخش دیگری از سخنان خود به مقایسه برخی ویژگی‌های تمدن مدرن غرب با منطق تمدنی اربعین پرداخت و گفت: تمدن غرب با وعده رفاه، لذت و بهشت زمینی، تلاش کرد انسان را از افق توحیدی دور و به محور اصلی عالم تبدیل کند، اما در عمل، نتوانست رنج، اضطراب و بحران‌های روحی بشر را کاهش دهد.
وی افزود: در نگاه تمدن مادی، انسان باید به تمایلات نفسانی و رفاه دنیوی خود اصالت بدهد، در حالی که در مکتب توحیدی، رنج‌ها و سختی‌های دنیا انکار نمی‌شود، بلکه این دشواری‌ها می‌تواند به مسیری برای رشد، تعالی و قرب الهی تبدیل شود.
فاضل فلاورجانی با اشاره به تجربه زیارت اربعین گفت: زائر اربعین با علم به سختی‌های راه، خستگی، گرما و مشکلات سفر، با شوق و عشق در این مسیر قدم می‌گذارد و همین دشواری‌ها برای او معنا و لذت معنوی پیدا می‌کند. این ویژگی نشان می‌دهد که منطق توحیدی، برخلاف منطق مادی، از دل سختی‌ها نیز معنا، آرامش و تعالی می‌آفریند.
وی ادامه داد: یکی از شاخصه‌های مهم تمدنی اربعین آن است که این حرکت عظیم، سختی را به نردبان پیشرفت معنوی تبدیل می‌کند؛ در حالی که تمدن مدرن با وجود وعده آسایش، انسان را با اضطراب، سرگردانی و بحران‌های فراوان مواجه ساخته است.
عضو هیئت علمی مؤسسه امام خمینی(ره) شاخصه دیگر تمدن مدرن را گسترش وابستگی انسان دانست و گفت: در تمدن توحیدی، وابستگی حقیقی انسان به خداوند معنا پیدا می‌کند و همین بندگی، منشأ عزت و کرامت اوست، اما در تمدن مادی، انسان اگرچه به ظاهر از خدا مستقل معرفی می‌شود، در عمل هر روز وابسته‌تر به دنیا، خواسته‌های نفسانی و ساختارهای سلطه می‌شود.
وی افزود: سبک زندگی مدرن، وابستگی روزافزون انسان را در عرصه‌های مختلف تشدید کرده است، در حالی که منطق دینی به دنبال آن است که انسان را از اسارت دنیا و تعلقات آن رها کرده و به سوی بندگی خداوند سوق دهد.
فاضل فلاورجانی با اشاره به ظرفیت اربعین برای بازنمایی این حقیقت اظهار کرد: پیاده‌روی اربعین صحنه‌ای عینی از عبور از خودخواهی، رفاه‌زدگی و تعلقات مادی و حرکت به سوی همدلی، ایثار، بندگی و معنویت است و از همین رو، باید آن را یک پدیده صرفاً احساسی یا مناسکی ندانست.
وی خاطرنشان کرد: اربعین، امروز به نمادی از حیات اجتماعی مکتب اهل‌بیت(ع) و جلوه‌ای از قدرت نرم جهان اسلام تبدیل شده است؛ رویدادی که می‌تواند در برابر الگوهای سلطه‌گر و مادی‌گرایانه، تصویری زنده از انسانِ موحد، مقاوم و آرمان‌خواه ارائه دهد. اربعین انسان برای تمدن تمدنی امام اشاره مادی خمینی دینی اربعین انسان برای تمدن تمدنی امام اشاره مادی خمینی دینی تمدن‌اسلامی حرکت‌اربعین
