حضرت فاطمه زهرا (س)، بنیان‌گذار مقاومت شیعی
حضرت فاطمه زهرا (س)، بنیان‌گذار مقاومت شیعی
در شب‌های عزاداری ایام فاطمیه و در قرارگاه مصباح‌الهدی نشستی برگزار شده است؛ ایامی که جامعه و امت اسلامی با اقتدا به سیره حضرت زهرا (س) به عنوان الگوی مقاومت در برابر جبهه کفر، نفاق و الحاد، عزم و اراده خود را برای دفاع از ارزش‌های اسلامی و جبهه مقاومت به نمایش می‌گذارند.
جریان‌شناسی سیاسی صدر اسلام (سه جریان معارض با اهل‌بیت)
استاد سلیمانی برای تبیین چرایی قیام حضرت زهرا (س)، فضای سیاسی آن دوران را به سه جریان اصلی تقسیم می‌کند:
الف) جریان زرسالار برانداز
- هویت: در رأس این جریان، امویان و خاندان‌های قریشی همکار با آن‌ها قرار داشتند.
- عملکرد: تا سال هشتم هجری (فتح مکه) به دنبال براندازی حکومت اسلامی در مدینه بودند. پس از آن، سیاست خود را به «نفوذ و استحاله» تغییر دادند. این جریان به دنبال باج‌خواهی و تسلط بر ساختار قدرت بود و از موضع تهدید با دستگاه خلافت وقت معامله می‌کرد.
ب) جریان خواص تجدیدنظرطلب
- هویت: برخی خواص و همراهان بیت رسول خدا (ص) که اصل اسلام و قرآن را قبول داشتند، اما معتقد بودند ساختار نظام ولایی باید تغییر کند.
- استدلال انحرافی: این گروه می‌گفتند رأی پیامبر (ص) چون مبعوث خدا بود با دیگران فرق داشت، اما پس از ایشان، کارها به مردم واگذار شده و جامعه دیگر تاب‌آوری مقاومت و مجاهدت زمان رسول خدا (ص) را ندارد. همچنین معتقد بودند با بنی‌امیه (که تسلیم شده بودند) نباید جنگید بلکه باید مدارا و ائتلاف کرد.
ج) جریان خواص مفتون
- هویت: دوستداران صادقی که ایمان و انقلابی‌گری‌شان وابسته به «شخص پیامبر (ص)» بود.
- رفتار: تا زمانی که رسول خدا در میان آن‌ها بود، در میدان جهاد حضور داشتند، اما با رحلت ایشان یا شایعه شهادتشان (مانند جنگ احد)، دچار بحران درونی، سردرگمی و ریزش شدند. این همان جریانی است که قرآن درباره‌شان فرمود: «أَفَإِن مَاتَ أَوْ قُتِلَ انقَلَبْتُمْ عَلَى أَعْقَابِکُمْ».
۳. مقاومت فاطمی: آغاز جنبش مقاومت شیعی
- مقاومت فردی و تنهایی: در شرایطی که اکثریت جامعه دچار فتنه و انفعال شده بودند و حتی امیرالمؤمنین (ع) به دلیل مصالح کلان اسلام و اتهامات دشمن نمی‌توانست دست به شمشیر ببرد، حضرت زهرا (س) یک‌تنه قیام کرد.
- دفاع فیزیکی و تبیینی: حضرت با خطبه‌خوانی غرا (خطبه فدکیه) در مسجد، روشنگری، حضور در خانه برای دفاع از ولایت، و افشای مبانی انحرافی، به میدان آمدند. این مقاومت در اوج غربت و مظلومیت انجام شد.
۴. مؤلفه‌های شش‌گانه مقاومت فاطمی
دکتر سلیمانی مؤلفه‌های مکتب مقاومت حضرت زهرا (س) را چنین برمی‌شمارد:
- داشتن آرمان مشخص و الهی: ارائه نسخه جایگزین روشن در برابر انحرافات (برخلاف جریان‌های اعتراض صرف بدون برنامه).
- برنامه جامع (کوتاه‌مدت، میان‌مدت و درازمدت): نگاه عمیق راهبردی برای اثرگذاری بلندمدت در تاریخ و کاشت بذر مقاومت.
- امید به آینده و نگاه به فرجام تاریخ: باور قطعی به پیروزی نهایی جبهه حق.
- به میدان آوردن تمام توان و دارایی‌ها: فدا کردن جان در راه دفاع از ولایت.
- بهره‌گیری از تمام فرصت‌ها و ابزارهای مشروع: استفاده از ابزار خطابه، احتجاج و حضور میدانی.
- بصیرت نافذ: تشخیص دقیق خط انحراف و مرزبندی صریح با باطل.
۵. آرمان‌خواهی حضرت زهرا (س): نظم دینی و وحدت حقیقی
حضرت زهرا (س) در بیانات خود به دو اصل اساسی اشاره می‌کنند:
- «جعل طاعتنا نظاماً للمله»: اطاعت از اهل‌بیت (ع) به عنوان محور نظم‌بخش و منطقی فهم دین، تا جامعه دچار تناقض نشود.
- «و امامتنا اماناً للفرقه»: امامت اهل‌بیت (ع) محور وحدت حقیقی و رفع تفرقه است؛ وحدتی که حول محور «حق» شکل می‌گیرد، نه ائتلاف‌های مصلحتی و شکننده با اهل باطل.
۶. دستاوردهای درازمدت مقاومت فاطمی
- تأثیر در کوتاه و میان‌مدت: بیداری تدریجی بخشی از خواص و ایجاد هسته‌های اولیه مقاومت (مانند جریان شیعیان خاص و جان‌برکف).
- رشد کمی و کیفی در درازمدت: رویش جریان شیعه از قرون اولیه تا دوران امام صادق (ع) و گسترش آن در سراسر جهان اسلام (از مدینه و کوفه تا ایران و مصر)، که نشان‌دهنده موفقیت قطعی راهبرد مقاومت فاطمی است.
۷. نتیجه‌گیری
انقلاب اسلامی ایران استمرار همان مقاومت فاطمی است. حرکتی که با دست خالی و از کوچه‌پس‌کوچه‌های قم آغاز شد، امروز به لطف الهی و با تمسک به الگوهای مقاومت دینی، به تمام دنیا صادر شده و در برابر نظام سلطه ایستاده است؛ و این مسیر تا پیروزی نهایی جبهه حق و ظهور منجی عالم بشریت (عج) با قدرت ادامه خواهد داشت.
